קונטרס "שאל אביך" - בנוגע תרגום תורה ע"י עוז והדר

איבער ספרים און מחברים

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
מחותן
שר תשעת אלפים
תגובות: 9999
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג נובעמבער 09, 2010 11:39 am

תגובהדורך מחותן » מיטוואך יולי 02, 2014 11:02 am

אוהב ספרים האט געשריבן:די פאינט לדעתי איז גאנץ פשוט, לו יהא אז עוז והדר איז גערעכט מיט אלע שינויים, למעשה טוישען זיי די נוסח פון וואס מען איז צוגוואינט אלע יארען, וואלטען זיי געדארפט מאכען א מדור שינויי נוסחאות און צו צייכענען


אי משום די טענה בנוסף צו בעל קורא׳ס הערליכע ביאור אין די סוגיא, ווערט באמת שווער ווי עס קימט צו באשולדיגען עוז והדר אפילו נאר מיט סרך השכלה?!

ייש״כ ב״ק .. שיינע שריפט פליסיגע פעדער.

אוהב ספרים
שר האלף
תגובות: 1896
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 17, 2011 8:17 pm

תגובהדורך אוהב ספרים » מיטוואך יולי 02, 2014 11:14 am

השכלה איז בכלל נישט קיין טענה דא, עס איז סתם דעמאגאגיע, און ווי איך האב שוין ערווענט אין מיינע ערשטע תגובות בענין
אדרבה, מיט דעם וואס דער שרייבער און מסכימים שרייבען דעם ווילדען שפראך נעמט דאס אוועק פון די נארמאלע טענות

אוועטאר
חסיד נלהב
שר האלף
תגובות: 1127
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 23, 2013 1:41 pm

תגובהדורך חסיד נלהב » מיטוואך יולי 02, 2014 11:40 am

מחותן האט געשריבן:איך וויל וויסען און פארשטיין א נקודה.

אויפן ערגעסטען פאל לו יהא דער קנטרוס איז אינגאנצן גערעכט, איז בסך הכל עוז והדר אריינגעפאלען מיט טעות, האבענדיג א שרייבער וואס האט בטעות נאכשרייבען איינעם וואס יענער האט געהאט השכלה מאטיווען.

דאס הייסט אזוי. עוז והדר האט זיכער נישט געהאט בדעה קיין השכלה, זייער מגיה אויך נישט, נאר זייער מגיה האט געמאכט א טעות מיט נעמען חומר פון איינעם וואס יענער האט עס יא געהאט בדעה.. איז מיין שאלה: בכגון דא איז עס אויך אזא פראבלעם און מען דארף גיין מיט חרמות כאילו מען רעדט דא פון השכלה אליינס?

דקדוק פאר זיך איז דאך נישט געווען אזא פראבלעם, די עיקר פראבלעם איז דאך נאר די מאטיווען דערינטער, אבער דא אז עס איז נישט דא קיין השכלה מאטיווען נאר א פשוט׳ע טעות, פארוואס זאל מען עס נישט - בדיעבד - אנקיקען ווי א סתם אנדערע נוסח? סוכ״ס ווי יעדער איז מודה אז אז עס איז אלץ געעוען פארשידענע נסחאות? עס איז דאך נישט די מגילה וואס עס מוז שטימען יעדע אות..


אויב איז עס בלויז א טעות פון עוז והדר, זאלען זיי זיך ענטשולדיגען.
זאגט איר האט עס געהערט פון א פייערדיגער חסיד

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » מיטוואך יולי 02, 2014 1:04 pm

אוהב ספרים האט געשריבן:די פאינט לדעתי איז גאנץ פשוט, לו יהא אז עוז והדר איז גערעכט מיט אלע שינויים, למעשה טוישען זיי די נוסח פון וואס מען איז צוגוואינט אלע יארען, וואלטען זיי געדארפט מאכען א מדור שינויי נוסחאות און צו צייכענען


אויף דעם נקודה אליין קען מען מאריך זיין, אבער עס קען זיין צו קאנטערווערסיאל, וועל איך יוצא זיין מיט א מעשה רב.
מיינס א חבר א ת"ח מבני עדות המזרח, וואס איז עוסק בהוצאת ספרים פאר זיין עדה לויט זייער מסרה, האט געוואלט ארויסגעבן א תהלים מיט א נייע סארט סימן, וואס זאל אנצייכענען (בעיקר ביי ווערטער וואס האבן א מקף און נישט קיין טראפ) די אות וואס זיי פירן זיך צו דרוקן (מלעיל מלרע)[*], אני הק' האב איהם מודיע געווען אז כבר היו דברים לעולמים שכבר נדפס כל התנ"ך עם סימן לזה ע"י המדקדק ר' יעקב לומברוזו בוויניציאה שנת שצ"ט עם הסכמת ר' יהודה אריה די מודינא, ויעצתי לו להשתמש באותו הסימן שהשתמש בה הנ"ל, שהוא סימן כעין שלשלת מתחת האות (או כעין מתג מסולסל).
צום סוף האט ער געפרעגט הגר"ח קנייבסקי שליט"א וואס צו טאן, והשיב לו אז ער קען דרוקן א פשוטע מתג ביי די פלעצער (און אויב כ'געדענק גוט אויך אויסלאזן אמתע מתגים, ביי א זעלכע ווערטער אין די אנדערע אותיות), נאר ער זאל מגלה זיין אנהויב אז די מתגים איז לויט זייער קבלת קריאה און נישט לויט די חכמי המסרה.

___________
[*]וידוע ידעתי שדעת הרב בעל מנחת שי שמלים כאלה אין בהם שום כח הטעמה, אבל רבים החולקים על דבריו ואין כאן מקום להאריך בזה.
לעצט פאראכטן דורך בעל קורא אום מיטוואך יולי 02, 2014 1:15 pm, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
בנימין הלוי
שר האלף
תגובות: 1619
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אפריל 24, 2014 5:48 pm

תגובהדורך בנימין הלוי » מיטוואך יולי 02, 2014 1:08 pm

מילכיגער האט געשריבן:יישר כח צו אונזער בעל קורא פאר זיינע הערליכע תגובות. קיפיראפ און זיי אונזער רבי צו די פארוויקלטע נושא.

הממ ס'קוקט אויס ווי דער עולם זוכט נישט דאס...ער רעדט צום לאמפ, טענו חיטין, והודה לו בפלפלין
אפשר זאל מען צוטיילן די אשכולות און לאזן די אשכול בענין קונטרס "שאל אביך" מיט די ענין פון השכלה, און א שמועס איבער'ן תרגום מיט זאכליכע הערות פון בעל קורא אן אשכול פאר זיך
* "סמארטפאן איז נישט קיין נעוויירע אבער וואס סמארטפאן קען צוברענגען קענען גרויסע עבירות נישט ברענגען" (סמארטפאן זה לא עבירה, אך מה שהעבירה הכי חמורה לא מצליחה לעשות לאדם, הסמארטפאן עושה)

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » מיטוואך יולי 02, 2014 1:19 pm

באקומען אין אישי, פון איינע פון אונזערע לייבן, ותש"ח לו.

זיינע ווערטער פארענטפערן עטליכע זאכן וואס זענען דא ארום גערעדט געווארן, כאשר יראה הרואה.

עטליכע קליינטשיגע הערות.

האסט געשריבן מען האט גענוצט קאמארנא חומש, למעשה וויפיהל האבן דאס גענוצט, די פראצענטיש איז זייער קליין, פאר פערציג יאר צוריק, און אפי' פארן קריג במדינת יוראפ, אין וויפיהל שילן האט מען געפונען דער קאמארנער חומש?

ולפי שמצאנו איז דער תרגום אינעם קאמארנער חומש וואס איז געוועהן דפוס לעמבערג, די זעלבע ווי די אנדערע חומשים דפוסי לעמבערג, כגון עם מאור ושמש, באר מים חיים, אוה"ח הק', וכפי הנראה האט דער דפוס לעמבערג געהאט זייער תרגום און דאס צוגעשטעלט צו אלע חומשים אייניג, און דער נוסח התרגום פון לעמבערג איז דומה לדפוס זיטאמיר, דער שפעטערע דרוק פון לעמבערג משנת תרס"ט האט שוין שינויים אינעם תרגום פון די פריערדיגע דרוקן אין לעמבערג.

רוב חומשים וואס מען האט גענוצט בערך אין די לעצטע 100 - 150 יאר שטייט "ית" "לות" בניקוד קמץ, די ערשטע חומש וואס האט דאס האבן מיר דערווייל געטראפן דפוס שטעטין הכת"ר, ווייסן מיר נישט ווער האט דאס מגיה געוועהן, ומי הוציאו לאור, אבער דער נוסח התרגום פון דער דפוס שטומט כמעט אינגאנצן מיט די נוסחאות פון די חומשים וואס איז געוועהן פארשפרייט בבתי כנסיות ובבתי מדרשות אין די לעצטע 100 - 150 יאר, חוץ די דפוסי לעמבערג, און דאס שטומט אויך מער ווייניגער מיט דער נוסח פונעם נתינה לגר, וכן די אלע חומשים פון ציגעלהיים, א.י. פריעדמאן, בית יהודה, מחוקקי יהודה, ועוד.

אוועטאר
מילכיגער
שר האלפיים
תגובות: 2584
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 20, 2011 4:41 pm

תגובהדורך מילכיגער » מיטוואך יולי 02, 2014 1:23 pm

איז נישט די בית יהודה חומש (די ווילנא) א אינגאנצן נייע ווערסיע פון תרגום?
Dear Milkman: From now on please leave two pints every other day and one pint on the days in between, except Wednesdays and Saturdays when I don't want any milk.

אוועטאר
משה יענקל
שר האלפיים
תגובות: 2270
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג דעצמבער 24, 2012 11:47 am
לאקאציע: צווישען איין עק וועלט אין די אנדערע.......

תגובהדורך משה יענקל » מיטוואך יולי 02, 2014 1:29 pm

בעל קורא האט געשריבן:באקומען אין אישי, פון איינע פון אונזערע לייבן, ותש"ח לו.

זיינע ווערטער פארענטפערן עטליכע זאכן וואס זענען דא ארום גערעדט געווארן, כאשר יראה הרואה.

עטליכע קליינטשיגע הערות.

האסט געשריבן מען האט גענוצט קאמארנא חומש, למעשה וויפיהל האבן דאס גענוצט, די פראצענטיש איז זייער קליין, פאר פערציג יאר צוריק, און אפי' פארן קריג במדינת יוראפ, אין וויפיהל שילן האט מען געפונען דער קאמארנער חומש?

ולפי שמצאנו איז דער תרגום אינעם קאמארנער חומש וואס איז געוועהן דפוס לעמבערג, די זעלבע ווי די אנדערע חומשים דפוסי לעמבערג, כגון עם מאור ושמש, באר מים חיים, אוה"ח הק', וכפי הנראה האט דער דפוס לעמבערג געהאט זייער תרגום און דאס צוגעשטעלט צו אלע חומשים אייניג, און דער נוסח התרגום פון לעמבערג איז דומה לדפוס זיטאמיר, דער שפעטערע דרוק פון לעמבערג משנת תרס"ט האט שוין שינויים אינעם תרגום פון די פריערדיגע דרוקן אין לעמבערג.

רוב חומשים וואס מען האט גענוצט בערך אין די לעצטע 100 - 150 יאר שטייט "ית" "לות" בניקוד קמץ, די ערשטע חומש וואס האט דאס האבן מיר דערווייל געטראפן דפוס שטעטין הכת"ר, ווייסן מיר נישט ווער האט דאס מגיה געוועהן, ומי הוציאו לאור, אבער דער נוסח התרגום פון דער דפוס שטומט כמעט אינגאנצן מיט די נוסחאות פון די חומשים וואס איז געוועהן פארשפרייט בבתי כנסיות ובבתי מדרשות אין די לעצטע 100 - 150 יאר, חוץ די דפוסי לעמבערג, און דאס שטומט אויך מער ווייניגער מיט דער נוסח פונעם נתינה לגר, וכן די אלע חומשים פון ציגעלהיים, א.י. פריעדמאן, בית יהודה, מחוקקי יהודה, ועוד.


פאר די טענה קוק די ענטפער און די עטרת חומש דארט און די הקדמה איז ער מאריך אז די לעצטע 100-200 יאר זענען אריינגעפאלן די מערסטע גרייזן, און די קאמארנע חומש האט אויף דעים געלייגט א גרויסע דגוש עס איז נישט געווען א בחינה פון C/P אזוי ווי רוב מדפיסים

אוועטאר
farshlufen
שר עשרת אלפים
תגובות: 19469
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » מיטוואך יולי 02, 2014 1:31 pm

משה יענקל, דערפאר זאגט דאך דער אישי אז אלע לעמבערגער חומשים פארמאגן איין אייגענער תרגום.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » מיטוואך יולי 02, 2014 1:31 pm

מילכיגער האט געשריבן:איז נישט די בית יהודה חומש (די ווילנא) א אינגאנצן נייע ווערסיע פון תרגום?

אויב מיינסט מיך צו פרעגן מוז איך נאכאמאל ערווענען אז כ'בין נישט קיין מומחה אינעם פעלד פון מהדורות התרגום, כ'בין סך הכל היימיש מיט געוויסע דפוסים, און בס"ד אויך זוכה געווען צו א שטיקעל הבנה אין לשון התרגום, אבער נישט קיין ברייטע ידיעה אין די מהדורות הרבות.

צופרידן
שר העשר
תגובות: 43
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 11, 2013 12:21 pm

תגובהדורך צופרידן » מיטוואך יולי 02, 2014 3:56 pm

אין חומש עטרת ברענגט ער קאפיס פון גאר אלטע מדפיסים, וינציאה שנת רע"ח און שנת ש"ז, באזיליא שע"ח, וורשא תרל"ג, ליוורנו תרי"ד, אמשטרדם ת"מ, לבוב תרי"ז, סאביוניטאו שי"ז, און נאך, ווי ביי אלע זענען "ית" מיט א פת"ח, און בל' נקבה ווי "בעלה נפשה" וכו' מיט א קמ"ץ.

אויך איז אינטרעסאנט צו זעהן, די וועלכע האבן לעצטע יארן איבערגעדרוקט דעם מקראות גדולות, ווי המאור, בלום, וכו', און האבן משנה געווען דעם ניקוד פון תרגום אונקלוס ביי "ית" און ביי לשון נקבה, אבער אין זעלבן דף ביי תרגום יונתן און תרגום ירושלמי האבן זיי געלאזט די אלטע ניקוד אן קיין שינוי, (אויסער עוז והדר וועלכע האט לעצטנס אויפגעזעצט פון דאסניי אויך דעם תרגום יונתן און ירושלמי, האבן זיי דארט אויך משנה געווען).

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » דאנארשטאג יולי 03, 2014 5:22 am

נאך איין אינטרעסאנטע הערה אין די וואכעדיגע פרשה, ק"פ כד פסוק א', אויף וישת אל המדבר פניו, שטייט אין דפוסי וויניציאה ורוב הדפוסים ושוי לקבל עגלא דעבדו ישראל במדברא אפוהי, און אין דפוס סביוניטה שטייט פשוט ושוי לקבל מדברא אפוהי. רש"י זאגט אויף דעם כתרגומו, וכתב עליו הרמב"ן כי היה הרב מתרגם בו ושוי למדברא דעבידו ביה בני ישראל עגלא אנפוהי ואין בנוסחאות מדוקדקות מתרגומו של אונקלוס כן אבל הוא כתוב בקצתן שהוגה בהן מן התרגום הירושלמי. עכ"ל. וכ"כ רבינו בחיי ז"ל ורש"י ז"ל פירש וישת אל המדבר פניו כתרגומו שהיה מתרגם בו ושוי למדברא דעבדו ביה עגלא אפוהי ואין כן בנוסחאות מדוקדקות.
דאס איז איינע פון די עדויות פון ראשונים אז נוסח סביוניטה איז מדויק אנטקעגן די אנדערע דפוסים.
(עוז והדר האט כדרכם זיך פארלאזט אויף דפוסי ווינציאה, כש"כ הכא שזו גירסת רש"י).

ולהעיר עוד, אז די גירסא וואס די ראשונים ברענגען מנוסחאות שהיו לפני רש"י איז אויך נישט ווי אונזערע דפוסים, ביי אונז שטייט ושוי לעגלא דעבדו ישראל במדברא, און זייער גירסא איז ושוי למדברא דעבידו ביה בני ישראל עגלא. וגם בתרגום ירושלמי הוא כתוב על דרך הלשון שהביאו הראשונים.

שואלכענין
שר חמש מאות
תגובות: 902
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 13, 2012 2:04 pm

תגובהדורך שואלכענין » זונטאג יולי 06, 2014 5:51 pm

מפי השמועה למדתי, אז עוז והדר גייט איבערדרוקן חומשים מיט די אלטע תרגום.
איך וואלט געוואלט הערן פון די חשוב'ע חברי הפורום, צי איינער ווייסט מער פרטים איבער דעם.
אין וועלכע חומשים זיי גייען עס דרוקן?
און וועלכע נוסח התרגום זיי וועלן נוצן?
(איך פרעג עס צוליב דעם, וואס איך נוץ היי יאר זייער רויטע חומש מיט די נייע ביאור על רש"י, איך האב נאכנישט דעם חלק דברים דערפון, און איך בין מסופק צי איך זאל עס קויפן, וויל איך וויסן אויף וואס ארויסצוקוקן).

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » מאנטאג יולי 14, 2014 6:17 am

שואלכענין האט געשריבן:מפי השמועה למדתי, אז עוז והדר גייט איבערדרוקן חומשים מיט די אלטע תרגום.
איך וואלט געוואלט הערן פון די חשוב'ע חברי הפורום, צי איינער ווייסט מער פרטים איבער דעם.
אין וועלכע חומשים זיי גייען עס דרוקן?
און וועלכע נוסח התרגום זיי וועלן נוצן?
(איך פרעג עס צוליב דעם, וואס איך נוץ היי יאר זייער רויטע חומש מיט די נייע ביאור על רש"י, איך האב נאכנישט דעם חלק דברים דערפון, און איך בין מסופק צי איך זאל עס קויפן, וויל איך וויסן אויף וואס ארויסצוקוקן).


געהערט אז זיי ישובן זיך צווישן קאמארנע (=לעמבערג) און זיטאמיר, וואס די צוויי אליין ענדלען גאנץ שטארק.

עוד שמעתי אז דאס איז נאר אויף ביז זיי ארבעטן איבער דעם תרגום מיט א נייעם קו.

אוועטאר
עקבי הצאן
שר האלפיים
תגובות: 2550
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מארטש 14, 2013 11:44 am

תגובהדורך עקבי הצאן » מאנטאג יולי 14, 2014 6:31 am

בעל קורא האט געשריבן:עוד שמעתי אז דאס איז נאר אויף ביז זיי ארבעטן איבער דעם תרגום מיט א נייעם קו.

וואס מיינט מיט א נייעם "קו"?
אם לא תדעי לך היפה בנשים צאי לך בעקבי הצאן: התבונני בדרכי אבותיך הראשונים שקבלו תורתי ושמרו משמרתי ומצותי ולכי בדרכיהם, (רש"י שיר השירים).

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » מאנטאג יולי 14, 2014 6:46 am

כ'ווייס נישט פונקטליך, נאר אז מ'האט איינגעשפאנט ערענסטע תלמידי חכמים צו בודק זיין די יעצטיגע מהדורה, מיט אפאר אלטע דפוסים, נאכדעם מיין איך אז זיי דארפן מכריע צו זיין וועלכע מהלך צו נעמען

שואלכענין
שר חמש מאות
תגובות: 902
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 13, 2012 2:04 pm

תגובהדורך שואלכענין » דינסטאג יולי 15, 2014 11:29 am

וועלכע סארט חומשים גייען זיי איבערדרוקן מיט דעם אלטן תרגום?

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » דינסטאג יולי 15, 2014 11:35 am

כווייס נישט.

מסתמא ווען זיי פלאנען צו בלייבן מיט די אלטע וואלט עס אריינגעגאנגען אין אלע חומשים, נאר זעהט נישט אויס אז עס האלט ביי דעם, ממילא ווייס איך נישט

שואלכענין
שר חמש מאות
תגובות: 902
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 13, 2012 2:04 pm

תגובהדורך שואלכענין » מיטוואך יולי 16, 2014 6:40 am

האט עוז והדר אן אייגענעם וועב-סייט?
איז דא ערגעץ וואו אנצופרעגן פרטים?
איך וויל נישט אנרופן הרב יושע לייפער שליט"א זעלבסט, ווייל איך וויל נישט מצער זיין דעם חשוב'ן איד, מיט'ן ערקלערן אז איך בין נישט צופרידן פונעם פאריגן תרגום, און איך וואלט צוריקגעגעבן די פיר רויטע חומשים וואס איך האב שוין, אויב ער דרוקט דעם זעלבן פירוש אויף רש"י מיט די נייע תרגום.
דעריבער וואלט איך ענדערש אנגעפרעגט ביי זיי, אומאפעציעל, און געוואלט הערן אן אויפריכטיגן ענטפער, פון איינער וואס האט אויטאריטי צו ענטפערן קראנטע אינפארמאציע פון אינסייד זייער "ממלכת"...

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » מיטוואך יולי 16, 2014 10:59 am


שואלכענין
שר חמש מאות
תגובות: 902
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 13, 2012 2:04 pm

תגובהדורך שואלכענין » מיטוואך יולי 16, 2014 7:40 pm

יישר כח בעל קורא

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » זונטאג יולי 20, 2014 12:55 pm

צופרידן האט געשריבן:אין חומש עטרת ברענגט ער קאפיס פון גאר אלטע מדפיסים, וינציאה שנת רע"ח און שנת ש"ז, באזיליא שע"ח, וורשא תרל"ג, ליוורנו תרי"ד, אמשטרדם ת"מ, לבוב תרי"ז, סאביוניטאו שי"ז, און נאך, ווי ביי אלע זענען "ית" מיט א פת"ח, און בל' נקבה ווי "בעלה נפשה" וכו' מיט א קמ"ץ.

אויך איז אינטרעסאנט צו זעהן, די וועלכע האבן לעצטע יארן איבערגעדרוקט דעם מקראות גדולות, ווי המאור, בלום, וכו', און האבן משנה געווען דעם ניקוד פון תרגום אונקלוס ביי "ית" און ביי לשון נקבה, אבער אין זעלבן דף ביי תרגום יונתן און תרגום ירושלמי האבן זיי געלאזט די אלטע ניקוד אן קיין שינוי, (אויסער עוז והדר וועלכע האט לעצטנס אויפגעזעצט פון דאסניי אויך דעם תרגום יונתן און ירושלמי, האבן זיי דארט אויך משנה געווען).

שוין אויבן געברענגט פון מיין אישי אינפארמאנט (אדער קאמענטאטאר) אז אין די געווענליכע חומשים די לעצטע תקופה איז ית לות מיט א קמץ.
למעשה זעמיר אביסל נאכגעגאנגען נאך די מקור דערפון ועלתה בידינו אז כנראה איז דער ערשטער חומש וואס איז אזוי, דער חומש עם תרגום אונקלוס ופרש"י שנדפס ברעדלהיים שנת תר"ט, בדפוסו של האדון מ. לערבערגער ממשיך בית הדפוס של הרוו"ה, תחת פיקוחו של ל. ה. לאווענשטיין וואס שרייבט אין זיין הקדמה אז ער האט מתקן געווען די תרגום ע"פ כתבי רו"ה שהגיהו ע"פ שני כ"י מדויקים[*], וע"פ דקדוק לשון הארמי.

אויך די שינוי צו א פתח איידער א לשון נקבה, יתה, בעלה, נעמט זיך כנראה פון דעם חומש.
ועוד בה שלישיה אין די אלטע דפוסים איז די תרגום פון וידבר ה', ומלל ה', מנוקד מיט א צירי אינטער די יו"ד, די זעלבע ווי בלשון ציווי דבר אל בני ישראל, מלל עם בני ישראל. אבער אין יענעם דפוס שטייט די עבר מיט א חירק. וכן בכל הדומים כמו ופקיד משה.

דער נתינה לגר האט אנגענומען די אלע שינויים, וככל הנראה האט ער זיך סומך געווען אויף דעם חומש, כלשונו: התרגום אונקלוס נדפס ע"פ תרגום שנמצא בכ"י כו' וע"פ התרגום שהגיה הרוו"ה מכ"י ישנים.
די אלע שינויים זענען שפעטער געווען אנגענומען אין א גרויסע צאל חומשים וכנראה נמשכו אחר הנתינה לגר.

ווייס מיר אבער נאכנישט פונקטליך וועלכע שינויים איז ע"פ רו"ה און וועלכע האט לאווענשטיין אליין מגיה געווען ע"פ דקדוק לשון הארמי.
אבער די שינוי פון ית בקמץ ווייס מיר קלאר אז עס איז געווען דעת רו"ה, ווייל אין די סידורים און מחזורים משנת תקע"ה[**] ואילך האט רו"ה געדרוקט בנוסח בריך שמיה, ולמנטר יתי וית כל די לי בקמץ. און די זעלבע אין די 2 יקום פורקן'ס יברך יתהון, יתכון, בקמץ.
כפי הנמצא בדניאל יתהון בקמץ.

און באמת שרייבט שוין דער יעב"ץ אין לוח ארש סי' שלא ביי יקום פורקן אז עס דארף זיין יתהון בקמץ כפי הנמצא בדניאל.

_________
[*] וז"ל רו"ה בהקדמתו לחומש מאור עינים, והיה כי ירחיב ה' את גבולי וארכה בחיין יהיבת לי שוב אשוב כעת חיה להדפיס עוד חומש חמישי עם תרגום אונקלוס אשר גם עליו שמתי עין עיוני לנקותו מחלאת שבושי הדפוסים הרבים אשר חללו יפעתו, ונעזרתי בזה ע"י תרגום אונקלוס כתב יד ישן נושן אשר הקרה ה' לידי ואותו מצאתי כתוב ומנוקד בדייקות רב מאין כמוהו. עכ"ל. למעשה לא זכינו לאורו. ולדברי לאווענשטיין השתמש רו"ה בשני כ"י מדויקים, כנראה הגיע השני לידו אחרי כתבו דברים הנ"ל.
[**] בשנת תקע"א עוד הדפיס כולם בפתח.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרת אלפים
תגובות: 19469
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » זונטאג יולי 20, 2014 1:02 pm

געוואלדיגע חידוש, א"כ זענען פילע שינויים גאר פון רו"ה.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » זונטאג יולי 20, 2014 1:10 pm

קלאר אזוי

עס איז פארהאן א כ"י פון רו"ה אויף תרגום אונקלוס. אבער לאווענשטיין שרייבט אז ער האט ער מלקט פון פילע כתבים פון רו"ה.

בעל קורא
שר מאה
תגובות: 100
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 24, 2012 11:42 am

תגובהדורך בעל קורא » מאנטאג יולי 21, 2014 7:18 am

בעל קורא האט געשריבן:דער נתינה לגר האט אנגענומען די אלע שינויים, וככל הנראה האט ער זיך סומך געווען אויף דעם חומש, כלשונו: התרגום אונקלוס נדפס ע"פ תרגום שנמצא בכ"י כו' וע"פ התרגום שהגיה הרוו"ה מכ"י ישנים.
די אלע שינויים זענען שפעטער געווען אנגענומען אין א גרויסע צאל חומשים וכנראה נמשכו אחר הנתינה לגר.

נאכן מעיין זיין אביסל מער אין חומש נתינה לגר שטעלט זיך ארויס אז דער נתינה לגר אליין האט געשריבן זיין חיבור אויף די געווענליכע נוסח התרגום און נישט אויפן נוסח פון מהדורת רעדלהיים הנ"ל. נאר אמאל ברענגט ער פון די נוסח פון רו"ה.
אבער די תרגום אינעם חומש איז למעשה געדרוקט בנוסח רעדלהיים הנ"ל. קאן זיין אז ער האט צום סוף געזאגט די מדפיסים עס צו דרוקן אזוי, אבער קען אויך זיין אז די נוסח התרגום וואס איז געדרוקט אינעם חומש האט נישט מיט איהם דער דרוקער האט פשוט גענוצט מהדורת רעדלהיים און געשריבן דאס וואס כהאב אויבן געברענגט אז עס איז מוגה ע"פ התרגום שהגיהו רו"ה.


צוריק צו “ועל פליטת בית סופריהם”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 3 געסט