ידיעות באגאזש...

הפוך בה דכולה בה

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
דארפסמאן
שר ששת אלפים
תגובות: 6441
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג נובעמבער 14, 2006 2:52 pm
לאקאציע: אין דארף

תגובהדורך דארפסמאן » דינסטאג ינואר 09, 2007 10:57 am

ישר כח קרעמען איך האב געמיינט אז די ר"ן פון ירושלמי איז פין מוסר ספרים די מגידה המוסר ניצן עס אסאך מאל אבער איך קיינמאל נישט געוויסט אז עס איז א ר"ן
הכו"ח ר' אברהם דארפסמאן שליט"א
פה ב'דארף יצ"ו -

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דינסטאג ינואר 09, 2007 11:05 am

קרעמער האט געשריבן:אויב איר זענט אין א פארשפארטע טונקעלע שטוב, און איר ווילט וויסן אויב עס איז טאג אינדרויסן אדער נאכט, "צינד אן א ליכטל"! אויב וועט עס ארויסגעבן א שיינע ליכטיגקייט, איז א סימן אז עס איז ביינאכט, און אויב געט עס ארויס א שוואכע ליכטיגקייט (נאכאמאל: מען רעדט דא אפילו אין א שטאק טונקעלע שטוב) איז א סימן אז אינדרויסן איז בייטאג.


WOW. מה רבו מעשיך ה'.
An article a day keeps the babies away

אוועטאר
איך_הער
סעקרעטאר
תגובות: 18576
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 04, 2006 6:47 pm
לאקאציע: אין אפיס
פארבינד זיך:

תגובהדורך איך_הער » דינסטאג ינואר 09, 2007 6:47 pm

היינט געלערענט אין ערובין, פונקט אזוי ווי ס'איז דא זכר און נקיבה ביי מענטשען און ביי חיות, איז עס דא אויך ביי געוואוקסן, דאס קען זיין אז איר האט שוין געוואוסט, וואס איך וויל צו לייגן איז, אז דער טייטלבוים האט אויך א זכר און א נקיבה, און דער זכר געט נאר ארויס נישט געצייטיגטע טייטלען, ס'האט אפילו אן אנדער נאמען, די גוטע טייטלען קומען ארויס נאר פון די נקיבה בוים. ( נאך א גוטע סיבה פארוואס חשוב צו האלטן די בני בית )

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » דינסטאג ינואר 09, 2007 8:08 pm

היינט געלערנט אין שבט מוסר (פרק נ"ב, די לעצטע פרק) דריי סיבות זענען דא פארוואס די תורה האלט זיך נאר ביי ווער עס האלט זיך קליין: 1) ער וועט זיך נישט שעמען איבערצופרעגן ווען ער פארשטייט נישט. 2) ער וועט וויסן אז ער ווייסט נאכנישט אלעס, און דאס וועט אים מאכן לערנען נאך און נאך. 3) עס פאסט אים צו לערנען חכמה אפילו ביי א מענטש וואס איז קלענער פון אים.

א אידעלע
שר חמישים ומאתים
תגובות: 418
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 13, 2006 12:27 pm
לאקאציע: דרייט זיך אינמיטען וועג

תגובהדורך א אידעלע » מיטוואך ינואר 10, 2007 4:51 pm

קרעמער, דיין תגובה, באלאנגט אין די "לימוד ספרי מוסר" אשכול....וואס אין יענעם אשכול קען מען שרייבן 'מוסר רעיונות' וואס מען האט געלערנט ביים מוסר שיעור..

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » מיטוואך ינואר 10, 2007 5:21 pm

קרעמער האט געשריבן:מיר האבן דאס געטראפן שפעטער אין רש"ש בשם הר"ן בשם התוספות בע"ז


קרעמער:
בשם התוס' בע"ז? דער ר"ן זאגט נישט וואו דער תוספ' איז. ס'קען זיין אז דו האסט נישט גוט געליינט די רבינו תם... און דער רש"ש זאגט אז דער ר"ן ברענגט בשם התוס' על זה.

דער פשט פון ר"ן בשם התוספ' איז סתם אזוי שווער, מילא דער וואס האט גערעדט בלשון נקי' פארשטייט מען אז ער האט געזאגט מובטחני וכו' ולא הי' ימים עד שהורה וכו', ווייל ער האט געזען אין אים דאס זהירות הלשון, וואס דאס איז מדריגה וואס פירט א מענטש צו קענען שטייגן א מורה הוראה בישראל, אבער וואס האט א משנה בלשון קצרה מיט אויסוואקסן א מורה הוראה בישראל?

דיין צווייטער חידוש פון א ליכט איז פשוט אין די הלכה ביי הל' בדיקת חמץ. די פוסקים אין אנפאנג הל' פסח סי' תל"א ברענגען דאס אראפ, ועי' שם במשנה ברורה.


***
קרעמער, א ידיעה'לע לכבודך...
דער רבינו בחיי בפ' חיי שרה, אויפן פסוק לא תקח אשה לבני מבנות כנען, אז אין דעם ליגט אן אזהרה פאר א מענטש אז ער זאל זען חתונה צו האבן מיט א פרוי מבני משפחתו ומקרוביו, אזוי האט געטוהן אברהם, עמרם, ועוד, עיי"ש.

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » מיטוואך ינואר 10, 2007 5:22 pm

קרעמער:
די ידיעה בשם הר"ן בשם התוספ', איז מיר טאקע געווען א חי'. יישר כח וחיליך לאורייתא

והיות ס'מיר געווען א נייעס, האב איך זיך געיאוועט און נאכגעקוקט דעם ר"ן והרש"ש וואס דו צייכנסט צו, און איך מיין אז ס'דא א שטיקל טעות אין דיינע ווערטער. וז"ל:

קרעמער האט געשריבן:מיר האבן דאס געטראפן שפעטער אין רש"ש בשם הר"ן בשם התוספות בע"ז


בשם התוס' בע"ז? דער ר"ן זאגט נישט וואו דער תוספ' איז. ס'קען זיין אז דו האסט נישט גוט געליינט די רבינו תם... און דער רש"ש זאגט אז דער ר"ן ברענגט בשם התוס' על זה.

דער פשט פון ר"ן בשם התוספ' איז סתם אזוי שווער, מילא דער וואס האט גערעדט בלשון נקי' פארשטייט מען אז ער האט געזאגט מובטחני וכו' ולא הי' ימים עד שהורה וכו', ווייל ער האט געזען אין אים דאס זהירות הלשון, וואס דאס איז א מדריגה וואס פירט א מענטש צו קענען שטייגן א מורה הוראה בישראל, אבער וואס האט א משנה בלשון קצרה מיט אויסוואקסן א מורה הוראה בישראל?

דיין צווייטער חידוש פון א ליכט, איז פשוט אין די הלכה ביי הל' בדיקת חמץ. די פוסקים אין אנפאנג הל' פסח סי' תל"א ברענגען דאס אראפ, ועי' שם במשנה ברורה.


***
קרעמער, א ידיעה'לע לכבודך.
דער רבינו בחיי בפ' חיי שרה, אויפן פסוק לא תקח אשה לבני מבנות כנען, זאגט אז אין דעם ליגט אן אזהרה פאר א מענטש אז ער זאל זען חתונה צו האבן מיט א פרוי מבני משפחתו ומקרוביו, אזוי האט געטוהן אברהם, עמרם, ועוד, עיי"ש.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » מיטוואך ינואר 10, 2007 8:37 pm

זארעך;

יישר כח פארן אויפמערקן דעם ראשי תיבות מיספארשטענדעניש, איך האב עס געזען אין איילעניש און דערפאר האב איך זיך טועה געווען.

עס איז אבער א גרויסע טובה פאר מיר אז דו האסט מיר יעצט אויפגעמערקט דערויף, ווייל יעצט נאכקוקנדיג באמערק אז אז דער מהרש"ם מ'ברעזאן (הובא בהגהות וחידושים בש"ס וואגשאל) ברענגט אראפ די ווערטער פונעם ר"ן בשם התוספות, און דערויף ברענגט ער פון תשב"ץ "דתלמיד לרב יש לבאר שאלתו היטב ולא לקצר" און דערפאר לערנט דער תשב"ץ ווי מיר לערנען פשוט אז דער וואס האט געזאגט "ואין מוסקין בטהרה" איז אויסגעוואקסן דער מורה הוראה. און דער ר"ן אליין זאגט באמת אויפן פשט פון תוספות אז עס געפעלט אים נישט.

--
יישר כח פאר די ידיעה'לע לכבודי (איך האב מדייק געווען אז ביים ערשטן נוסח האסטו צוגעלייגט דריי פינטלעך נאך "לכבודך", ווידעראום ביים צווייטן מהדורה האסטו דאס ארונטערגענומען, ושיחת חולין של ת"ח צריכה לימוד..).

מיט דעם זענען די ראשונים מסביר דאס וואס די גמרא רעדט אזוי שטארק בשבח פון דעם וואס האט חתונה מיט זיין שוועסטער'ס טאכטער, ווייל די צוויי פארמאגן ממש די זעלבע תכונת הנפש, ווייל רוב בנים הולכין אחר אחי האם (ועי' במפרשים אי גם ברוב בנות אמרינן כן), און דערפאר וועט פון זיי ארויסקומען גאר געראטענע קינדער.

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » דאנארשטאג ינואר 11, 2007 9:24 am

קרעמער:

וואס האט דיין נאכקוקן, און די טובה וואס דו האסט געהאט דערפון, מיט מיין דיך אויפמערקזאם מאכן?

דאס וואס דו צייכנסט צו בשם הראשונים, איבער הנושא בת אחותו. די גמרא איז אין יבמות פרק ו' ערגעץ. דוכט זיך אז רש"י לערנט פשט אז דוקא בת אחותו, פשוט ווייל א מענטש האט בטבע מער א נאנטשאפט צו א שוועסטער ווי צו א ברידער, און אז ער וועט חתונה האבן מיט א פרוי וואס איז זיין שוועסטערס א טאכטער וועט ער איר מער מכבד זיין. דיין פשט וואס דו צייכנסט צו, איז דער צווייטער וועג אין תוספ' דארט, און אפי' לויט דעם פשט איז אויך נאר בת אחותו. תוספ' אין ערשטן וועג ברענגט אן אנדער טעם, און זאגט קלאר אז אפי' בת אחיו.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » דאנארשטאג ינואר 11, 2007 5:27 pm

זייער פשוט. איך האב דאס געזען אין בית המדרש, אין א דפוס עוז והדר, יעצט האב איך דאס נאכגעקוקט אין שטוב, וואו איך פארמאג א ש"ס וואגשאל, האב איך דארט געפונען דעם הגהות מהרש"ם.
--

איך האב היינט געזען אין בן יהוידע (ברכות ח' ע"ב) בשם הצל"ח, א הערליכע פשט אויף די גמרא כל האוכל ושותה בתשיעי (ערב יום הקדוש) כאילו התענה תשיעי ועשירי. ער פרעגט א קשיא, וואס הייסט "כאילו" התענה תשיעי ועשירי, אמער, עשירי פאסט ער דאך פאקטיש, וואלט געברויכט שטיין כאילו התענה בתשיעי.

זאגט ער אזוי, וויבאלד דער מענטש עסט אום תשיעי, ווערט דאס גערעכנט ווי א תענית, און עס איז באקאנט אז ווען מען פאסט צוויי טעג נאכאנאנד, קומט די צווייטע תענית אן אסאך שווערער, ווייל מען האלט שוין נאך א טאג נישט עסן, דערפאר ווערט גערעכנט כאילו יענעם יום הקדוש האלט דער מענטש א דאפעלטע תענית, און דאס איז דער פשט פון "כאילו התענה תשיעי ועשירי", כלומר די יום הקדוש'דיגע תענית ווערט באטראכט כאילו עס וואלט געווען א דאפעלטע און שווערערע תענית, ווייל מען האלט דאך שוין נאך א טאג "פאסטן"...

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דאנארשטאג ינואר 11, 2007 5:37 pm

קרעמער, זייער א גוט ווארט.
An article a day keeps the babies away

3x0
המכונה 'טריאו'
תגובות: 9146
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 11:29 am
לאקאציע: חבוי

תגובהדורך 3x0 » פרייטאג ינואר 12, 2007 10:28 am

נעכטן נאכט האב איך געלערנט אין מסכת קידושין, אז אויב איינער רופט איינעם ממזר, קומט יענעם מלקות, זאגט רש"י, דאס מיינט מכת מרדת.

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » פרייטאג ינואר 12, 2007 10:35 am

כ'מיין אז די גמרא זאגט דארט נאך מער: אז אויב איינער רופט איינעם ממזר איז כל הפוסל במומו פוסל, און דאס איז א ריכטיגער סימן אז דער רופער זעלבסט איז עפעס אין דעם קאטאגאריע...
די גמרא ברענגט דארט אן אינטערסאנטע דין-תורה מעשה, פון רב יהודא מיט רב נחמן'ען. ס'ליגט דערין - אין די דין תורה מעשה - באהאלטן זייער אסאך, עיי"ש.

3x0
המכונה 'טריאו'
תגובות: 9146
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 11:29 am
לאקאציע: חבוי

תגובהדורך 3x0 » פרייטאג ינואר 12, 2007 10:41 am

איך רעד פון א אנדערע גמרא, דף כח. די צענטע שורה.

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » פרייטאג ינואר 12, 2007 11:12 am

גערעכט, גערעכט, כ'האב אביסל געמישט. איך האב געמיינט אז דו רעדסט פון דף ע. שורה 27 בערך

אגב, א יישר כח פארן מיר בכלל צופירן צו דעם צורת הדף זייטל. כ'האב עס מיר אריינגעלייגט אין פעיווארעטס. כעל אסאך נהנה זיין דערפון. יישר כח.

אוועטאר
סאכדעס
שר עשרים אלפים
תגובות: 20440
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
פארבינד זיך:

תגובהדורך סאכדעס » פרייטאג ינואר 12, 2007 11:26 am

כ'קען אפשר וויסן וואס די לינק איז פאר?

3x0
המכונה 'טריאו'
תגובות: 9146
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 11:29 am
לאקאציע: חבוי

תגובהדורך 3x0 » פרייטאג ינואר 12, 2007 11:27 am

זייער גערן, ווי נישט ווי וועל איך האבן א חלק יעדעס מאל ווען די וועסט לערנען דערין, נישט אזוי?

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » דינסטאג ינואר 23, 2007 3:44 pm

איך שטיי און איך וואונדער זיך צו מיר אליין, פארוואס שלאפט דער אשכול שוין איבער א וואך?
אבער אלעס איז מן השמים...
ידידינו ר' 3X0 האט מסיים געווען דעם אשכול איבער דאס ענין פון הקורא לחבירו בלשון גנאי און וואס דער שטראף דערפאר איז, ועכשיו, נאך א וואך פון א גוטן דרימל, קומען מיר צוריק מענין לענין באותו ענין.
(אגב, ר' טריאו, האסט אפי' א חלק אין די צוקונפטיגע תגובה, איך האב זיך באנוצט מיט דעם אי-דף. יישר כח נאכאמאל).

***
די תגובה איז אין שייכות צו די תגובה פון קרעמער'ן אין דעם אשכול

איך וועל מעתיק זיין די ענינים, און דערויף דא ממשיך זיין. מיט דעם וועל איך זיך האלטן צו מיין צוזאג...

יאנאש האט געשריבן:את חטאי אני מזכיר היום, איך שעהם מיך אוועק, אבער א גוטס איז עס דאך געווען, די מעשה האט פאסירט ווען איך בין געווען אין כתה ט' ממש פאר די בר מצוה, געהאט האב איך א מלמד א חידוש, יונג אבער דאך ווי די מלחמה געליטענע, געהאקט שטיקער ווי ער זוכט ווען א נקמה אין איינעם, זעהט אויס אז די שלום בית איז נישט געווען איי איי.

ער האט געהאט א ברידער וואס איז געווען אביסל נישט מיט אלעמען, ווי ווייט ווייס איך נישט, איך האב אים נישט געקענט פערזעהנליך, אבער געוואוסט האבן מיר קינדער אז דער מלמד האט א משוגענעם ברידער.

געלערנט האבן מיר מסכת מכות, און דערט רעדט מען פון א מעשה פון צוויי ברידער עדים אז זיי קענען זיך מצרף זיין מיט אנדערע, האט דער מלמד ברובירט מסביר זיין א מציאות זאגט ער 'למשל איך גיי מיט מיין ברידער אויף די גאס און מיר זעהן ווי איינער הרג'עט א צווייטן קען איך מיך מצרף זיין מיט אן אנדערן און מיין ברידער מיט א צווייטן'.

נא, זיצט דאך דארט יאנאש דער אונטערחכם, רוף איך מיך אן צו אים, די משל שטימט נישט, ווייל דער רבי'ס ברידער איז במילא פסול לעדות, אלס חרש שוטה וקטן.

ע"כ המעשה.


אויף דעם שרייבט קרעמער
קרעמער האט געשריבן:אגב, עפ"י הלכה וואלסטו געווען פטור, ווייל עס איז דא א תשובה פון איינעם פון די ראשונים, אז אויב עס פאלט איינעם ביי א מעכטיגס, און ער זאגט עס ארויס מיטן מויל, הייסט דאס נישט פארשעמט יענעם, ווייל ער איז ממש אן אונס (די שאלה איז געווען אז איינער האט געהאט א רבי א סגי נהור, ער איז געווען בלינד אויף איין אויג ל"ע, אמאל זיצנדיג מיטן רבי'ן אויף איין שטיין - צוזאמען מיט נאך צוויי תלמידים - רופט ער זיך אן צום רבי'ן: יעצט איז מקוים געווארן שבעה עינים על אבן אחת [זעקס אויגן פון 3 תלמידים, און די רבי'ס 1 אויג], און דער ראשון שרייבט אז ער האט נישט מבזה געווען דעם רבי'ן, ווייל א גוטס וואס פאלט ביי אויפן מאמענט, איז מען אן אונס אויב מען זאגט דאס ארויס).


אויף דעם האט זארעכפעפער מגיב געווען
זארעכפעפער האט געשריבן:הרב קרעמער שליט"א, אשרינו אז מ'האמיר אזא ת"ח שכמותך בינינו. דיינע ידיעות לכשעצמו זענען דאך עפעס מורא'דיג, און נאכמער איז דער פארגעניגן מיט דעם וואס דו האסט כסדר דעם קאפ אויפן פלאץ אין מציין זיין דבר דיבור אל אופניו. חן חן לך פארן אונז מהנה זיין.

און וואס שייך צו דיין מעשה האב איך עטליכע הערות:

1] דער מקור איז נישט קיין ראשון, ס'איז א שו"ת מהרי"ט ח"ב סי' ט"ז. מובא בש"ך חו"מ סי' ת"ך סק"ז.

2] די מעשה שאלה דארט איז נישט געווען איבער א מלמד, נאר איבער קהלה ענינים, און בתוך הדברים דערציילט ער די מעשה. אלזא קען מען נישט ארויסנעמען הלכה למעשה און מדמה זיין מלתא למלתא.

3] דער בעל המעשה איז געווען דער מהר"י אבוהב, און ער האט לכתחלה פארבעטן די תלמידים זיינע, בעת בדיחא דעתי', זיי זאלן אים זאגן וואס זיי האבן אויפן צונג.

4] אין די תשובה איז דא נאך אפאר העכסט אינטערסאנטע זאכן און ענינים וואס מען קען דערפון שטארק נהנה זיין, אויב די צייט וועט מיר ערלויבן וועל איך שפעטער אריינשליידערן באריכות די אינטערסאנטע ידיעות'לעך אין ענינים פון די תשובה אין דעם "ידיעות באגאזש".


און דא קומט מיין צוזאג....

הרב קרעמער שליט"א:
קודם, א דאנקע פאר די גומלין קאמפלימענט, אבער וואס האט מען פון דעם אויב האט מען נישט דעם קאפ אויפן פלאץ? וזה מה שיש לך ולא לי.

אצינד צום ענין.

***
די מעשה גייט אזוי:
אין תשובת מהרי"ט, יו"ד סי' ט"ז, פרעגט מען אן דעם מהרי"ט אזא שאלה: עטליכע אנהענגער פון די ספרדישע קהלה, זענען געגאנגען און האבן געגעבן געלט פאר ק"ק רומניא (לכאורה די אשכנזישע קהלה אין די שטאט) מיטן ציל אז די אשכנזים זאלן פארצייכענען בפנקס המלך, אז די ספרדים זענען כאחד מהם. איז געגאנגען א געוויסער ראובן און האט קורא תגר געווען דערויף, און אנגעמאכט א ויצעקו און געשריגן אויף זיי:
נאך וואס האט איר דאס געטוהן אונז איבערצוגעבן אין די האנט פון די קהלות וואס מיר געהערן נישט צו זיי?!, מיר דאווענען נישט אין זייערע בתי מדרשים! זיי וועלן אויף אונז נישט רחמנות האבן!, און אזוי שרייענדיג האט ער זיך אויסגעדריקט אויף די יחידים א לשון הפסוק אין יואל פ"ד פסוק ו': "ובני יהודה מכרתם לבני היונים למען הרחיקם מעל גבולם" (די נבואה זאגט דארט, אז לעתיד וועט דער אויבערשטער זאגן פאר די אומות: די בני יהודה ובני ירושלים וואס איר האט פארקויפט פאר די יונים ווייל איר האט זיי געוואלט דערווייטערן פון זייערע גרעניצן, הנני מעירם מן המקום וכו').
די אשכנזישע קהלה, זעט אויס, האט זיך געשפירט געטראפן פון די ווערטער, הלמאי ער רופט זיי אן יונים? דעריבער האבן זיי אים געוואלט באשטראפן מיט א קנס. דער ראובן האט –פארשטייט זיך - נישט געמיינט צו זאגן אז זיי, די רומניע'רס, זענען יונים, ער האט בלויז געמיינט ארויסצוברענגען זיין וויי געשריי און אנכאפן די עוולה אין איין ווארט און דעריבער האט ער זיך באנוצט מיט א לשון המקרא ובדרך צחות, אבער הפנים די אשכנזים האבן זיך געשפירט שטארק געטראפן אין די ווערטער, דעריבער האבן זיי אנגעפרעגט דעם מהרי"ט כדת מה לעשות, צי זענען זיי בארעכטיגט אים צו באשטראפן בלויז פאר דעם אליין ווייל ער האט זיי אנגערופן און באטיטלט אלס יונים צי נישט?

די תשובה פון מהרי"ט איז: "מאחר שדרך צחות נאמרה אין בזה גנאי, שדרך שיתוף הלשון אמרה". וויבאלד דער ראובן האט דאס נאר געזאגט אלס דרך צחות ושיתוף הלשון, כלומר ער האט נאר גענוצט דעם פסוק אלס מליצה אויס און נישט מיט א דירעקטע כוונה זיי צו באטיטלען אלס יונים דעריבער זעט ער נישט דערין קיין שום גנאי. ועוד, דער לשון "בני" יונים איז נישט פשט יונים ממש, עס מיינט מלשון בן-תורה, בן-אדם, בן-עיר בן-כרך, בר-מצוה, בר-דעת וכו', אזוי ווי מען זאגט אויף איינעם, ער איז א "בן ניו-יארק"...
דער מהרי"ט פירט דארט אויס, אז טראץ וואס דער ראובן באטיטלט זיין קהלה, די ספרדים, אלס "בני יהודה", איז דאך לכאורה משמע מדבריו אז ער האלט אז די בני ק"ק רומאניא געהערן זיך נישט אן צו "בני יהודה", עכ"ז מיינט דאס גארנישט, ווייל ער האט זיך דאך נאר באצויגן אין די מליצה צום לשון הקרא, און דאס איז אין פאקט דער לשון הקרא, דעריבער זעט ער נישט דערין קיין שום גנאי, ווייל נישט דער פסוק איז געווען דער ציל.
ער ברענגט זיך דארט ראיות פון עטליכע גמרות וואס מען זעט אז אויב ניצט מען פסוקים בלויז לשם מליצה, און מ'צילט נישט דוקא אויפן כוונת הפסוק, הייסט דאס נישט קיין גנאי (עי' בעירובין כו ע"א).

אנדערשט איז אבער ווען ס'איז ניכר און בולט אז די ווערטער זענען געזאגט געווארן מיט א דירעקטע כוונה לשם גנאי, וואס אין אזא פאל הייסט דאס יא א גנאי. ער ברענגט א ראי' פון די גמרא, נדרים דף נ'. די גמרא דערציילט דארט, אז א פרוי איז געקומען מיט א דין תורה צו רב יהודה מנהרדעא און זי האט דערלייגט די דין תורה, האט זי געזאגט פאר רב יהודה'ן: דיין רבי שמואל האלט אויך אזוי ווי דו?
האט איר רב יהודה צוריק געפרעגט: דו קענסט דען מיין רבי'ן שמואל?
יא – האט די פרוי גענטפערט - ער איז א נידריגער, ער האט א גרויס בויך און גרויסע ציינער.
האט זיך רב יהודה אנגערופן: ביזט מיר געקומען דא מבזה זיין מיין רבי'ן שמואל? זאל די פרוי באלד זיין אין חרם!. פארציילט די גמרא, אז, פקעה ומתה.
פירט דער מהרי"ט אויס, אז פארוואס איז איר געקומען דער עונש? ווייל די פרוי איז געווען א פושעת! ס'הייסט האט זי דען טאקע נישט געטראפן קיין אנדערע סימנים אויף שמואל'ן אז זי האט דוקא געמוזט גיבן די סימני גנאי?, נאכמער, ווער האט איר כלל געבעטן זי זאל גיבן סי' אויף שמואל'ן?, רב יהודה האט איר דאך בלויז געפרעגט צי זי קען שמואל'ן, טא האט זי געזאלט ענטפער'ן יא און גיי ווייטער, וואס עפעס האט זי געשפירט פאר א נויט צו באצייכענען שמואל'ן בלשון גנאי?. דעריבער איז איר געקומען דער עונש, ווייל ס'ניכר געווען מדבריה אז זי צילט לגנאי.

דערויף, אויף די גמרא, ברענגט דער מהרי"ט די מעשה פונעם מהר"י אבוהב, וואס ידידינו הרב קרעמער שליט"א האט צוגעצייכנט. וזהו:

דער מהר"י אבוהב איז געווען ל"ע בלינד אויף איין אויג. (אגב, עס ווערט דערציילט אז דער קעניג פון פארטוגאל האט אמאל אין געלעגנהייט זיך אויסגעדריקט: "איך פארמאג אין מיין קעניגרייך צוויי אויגן וואס ס'איז נישט דא קיין פארגלייך צו איר אין די גאנצע וועלט; איינס, דער אויג פונעם פארטוגאלישן אדלער?; און דאס צווייטע, דאס [איינע] אויג פונעם מהר"י אבוהב...) איינמאל איז דער מהר"י אבוהב געגאנגען שפאצירן אין פעלד אין באגלייטונג פון צוויי אנשים מכובדים און איין תלמיד (=הויז בחור...), אויפן וועג האט זיך דער מהר"י אבוהב אראפגעזעצט אויף א שטיין ווען די צוויי נכבדים האבן זיך געזעצט צו זיינע צוויי זייטן, איינער צו רעכטס דער צווייטער צו לינקס, און דער תלמיד איז געבליבן שטיין. דער מהר"י אבוהב איז פארגאנגען אין א שמועס מיט די צוויי אנשים מכובדים בדברי צחות, און אזוי ווי ס'געווען בדיחא דעתי' האט זיך אזוי אנגערופן צו דעם תלמיד: נו, זאג דו אויך עפעס [א דבר צחות]. האט דער תלמיד געענטפערט: דער רבי זאל מיר גיבן א רעכט צו זיצן [דאן וועל איך זאגן]. האט ער אים געזאגט, זיץ. אזוי ווי ער האט זיך אראפגעזעצט האט ער זיך אנגערופן און געזאגט דעם פסוק: "על אבן אחת שבעה עינים"... (די צוויי אויגן פון די צוויי נכבדים, די צוויי אויגן פונעם תלמיד, און דאס איינע אויג פונעם מהר"י אבוהב).
דער מהר"י אבוהב האט אזוי הנאה געהאט פונעם ווארט, אז ער האט אים געזאגט: "תהני ליה צחותי'", און ער האט אים צוגעגעבן, אז אויב וואלט דאס ח"ו געווען נישט בדרך צחות דאן איז דאס אן הפקרות, און האט זיך געברענגט א ראי' לדבריו די אויבנדערמאנטע גמרא אין נדרים, די מעשה מיט די פרוי.

דער מהרי"ט פארענדיגט דארט מיט נאך אן אינטערסאנטע זאך, בנוגע ניצן א פסוק אלס מליצה, און דאס ווערט שוין געברענגט אין ש"ך חושן משפט סי' ת"כ סק"ז. ער דערציילט:
איך געדענק אז א געוויסער גדול, מחכמי רומאניא, האט אין א געלעגנהייט, בעת ער האט זיך אפגערעדט פאר די זקני קהלתו אויף די דייני ספרד, זיך אויסגעדריקט אויף די ספרדים דער פסוק פון די תוכחה: "הגר אשר בקרבך יעלה עליך מעלה מעלה". כלומר, אז די בני ספרד וואס זענען גאר די גרים אין ארץ רומאניא [אנטלאפענע פון גירוש שפאניע], זיי האבן זיך ערווארבן און איבער געשטיגן די בני הקהלה מיט אלעם; הן מיט געלט און הן זיי ווילן זיך נאך גאר משתרר זיין אויף די בני קהלה.
פירט דער מהרי"ט אויס, אז כאטש וואס לכאורה די מליצה פון דעם פסוק איז פיל ערגער, ווייל דער פסוק רעדט דאך זיכער פון גוים, ווי דער פסוק זאגט אז די גוים וועלן זיך משתלט זיין אויף די אידן, אבער וויבאלד דאס איז נאר געזאגט געווארן בדרך מליצה, אין בה כלום.

(דער מהרי"ט ווערט צוגעברענגט אין די שפעטערע פוסקים אויך)

אוועטאר
צייטליך
מ. ראש הקהל
תגובות: 12466
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 01, 2006 6:13 pm
לאקאציע: ערגעץ דא אין די געגענט.

תגובהדורך צייטליך » דינסטאג ינואר 23, 2007 3:56 pm

א גרויסן יישר כח זארעכ, האסט מיר באמת בארייכערט (וועא"מ) מיין באגאדזש מיט ידיעות,
תזכו למצות.
איך בין צייטליך און איך האב עפראווד די תגובה.

אוועטאר
מאשקע
מ. ראש הקהל
תגובות: 12555
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 15, 2006 2:40 am
לאקאציע: אין די חיפוש

תגובהדורך מאשקע » דינסטאג ינואר 23, 2007 4:17 pm

זארעכ, איך בין שפראכלאז!
איך הייב שוין אן איינצוזען דיין שיטה, אז א שרייבער טוט מען נישט מעסטן לויט'ן כמות פון די תגובות, נאר לויט די איכות!
ביזט געוואלדיג!!!
An article a day keeps the babies away

א אידעלע
שר חמישים ומאתים
תגובות: 418
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 13, 2006 12:27 pm
לאקאציע: דרייט זיך אינמיטען וועג

תגובהדורך א אידעלע » דינסטאג ינואר 23, 2007 4:50 pm

זארעכ, איך פאנג אן צו האלטן פון דיר, עס באמת זייער א אינטערעסאנטע תשובה..

דרך אגב; אפשר וואלט געווען כדאי, אז דו זאלסט כסדר צוברענגען אין דעם אשכול אינטערעסאנטע תשובות, וואס מען קען הנאה האבן, וואס לדאבוני האב איך גאנץ א קנאפע ידיעה אין תשובה ספרים, נישט ווייל אין אנדערע ספרים האב איך יא א ידיעה, נאר תשובה ספרים מאך איך זייער זעלטן אויף איבער'ן יאר............

אוועטאר
סאכדעס
שר עשרים אלפים
תגובות: 20440
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
פארבינד זיך:

תגובהדורך סאכדעס » דינסטאג ינואר 23, 2007 5:06 pm

אזוי מיט א ברייטע פענע צוגאסן די תשובה? הפלא ולפלע, כ'בין ערשטוינט, אין די כוח פון דיין אראפלייגן א זאך אזוי שמיר נישט דיר.


זאל דיר גאט באצאלן.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » דינסטאג ינואר 23, 2007 5:49 pm

א ריזן יישר כח ר' זארעך פארן צונעמען די תשובה אזוי שיין, קלאר, און ברייט.

האסט ריכטיג מקיים געווען דעם יגדיל תורה ויאדיר, מזכה געווען אידישע קינדער מיט ידיעות התורה.

יתגדל ויתקדש שמיה רבא...
---

איך האב עטליכע פרישע ידיעות, צוליב מאנגל אין צייט, וועל איך עס שרייבן אין קורצן, און בלשון הקודש:

"אדם המתפלל ונפלה בלבו שמחת אהבת ה' פתאום, דע כי ה' חפץ לעשות רצונו" (ספר חסידים סי' תשע"ג)

"טוב מאד להתפלל בין עשבים ואילנות" (כף החיים סי' צ' בשם ליקוטי מצות)

און צולעצט א מורא'דיגע שטיקל בנוגע טאן מצות מיט א שמחה:

"כמעט שעיקר המעלה והשלימות והשגת רוח הקודש תלויה בדבר זה, בין בעת תפלתו ובין כשעושה איזה מצוה משאר המצות" (שער הכוונות דף א' ע"ב)

אוועטאר
סאכדעס
שר עשרים אלפים
תגובות: 20440
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 27, 2006 2:15 pm
לאקאציע: אלעמאל נאנט צו התאחדות
פארבינד זיך:

תגובהדורך סאכדעס » דינסטאג ינואר 23, 2007 6:01 pm

קרעמער, כ'ווייס נישט צו ס'איז דיין טעות, אדער אזוי שטייט טאקען אין כף החיים, אבער לכאורה איז דער מקור ליקוטי עצות.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28277
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » דינסטאג ינואר 23, 2007 8:01 pm

אזוי שטייט אין מיין כף החיים (סימן צ' סקכ"ט בשם יפה ללב בשם ליקוטי מצות), אבער עס איז שטארק יתכן אז עס איז א טעות הדפוס (הגם איך גלייב שווער אז די ספרדישע חכמים זאלן צוברענגן פון ר' נחמן'ען, איך וואלט גיכער געזאגט אז דאס איז עפעס א פארשטופט ספרד'יש ספר, ויש לעיין).


צוריק צו “ידיעות התורה”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 5 געסט