התכלת והחלזון מהו

הפוך בה דכולה בה

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

יהיה כן
שר תשעת אלפים
תגובות: 9196
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 03, 2009 2:25 pm

תגובהדורך יהיה כן » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 12:07 am

לענ"ד (מעגסט מחולק זיין) איז נישט פשט אז דער תכלת איז געווען עפעס א מיסטישע זאך (ווי כבודו איז מדמה צום שמיר, וואס תוספות בכמה מקומות בש"ס, איז דן צי עס איז געווען בזמן בית שני צי נישט, לכאורה איז דאס געווען עפעס לפי שעה, דוכט זיך אז ס'יז דא מקורות מפורשות אויף דעם, כ'דארף נאכקוקן) א ודאי איז דער תכלת געווען ביי די גויים אויך, מען זעהט אויך אז סיז געווען א חשובער מלבוש, נאר וואסדזשע דען, לענ"ד איז עס עפעס דומה צי תפלין דרש"י ורבינו תם, ווער איז גערעכט??? איז דען שייך דן צי זיין דערויף? א ודאי בזמן משה רבינו איז לכאורה געווען נאר איין סארט תפלין, נו, איז דער צווייטע דעה אפגעפרעגט??, און א ודאי אויב מען וועט טרעפן עפעס אין אלטע ארכעאלגאישן גראבונג אלטע תפלין, וואס וועט זיין ווי איינע פון די שיטות וועט דען דאס מכריע זיין?, עס איז שוין מבואר באריכות בספרי קודש, אז דאס אלעס האט א שורש אויבן, א בחינה פון אלו ואלו דא"ח.
די זעלבע לענין די תכלת, במשך הדורות, כשבא הרצון מאת ה' יתברך, נעלם מאתנו תכלת מהו, ווען בדיוק דאסיז געווען ווייסעך נישט (דאכצעך אז דער ראדזינער אליינס איז מאריך בענין זה אין זיין ספר, גענוי ווען דער תכלת איז נעלם געווארן) בקיצור דער פון אויבן האט געוואלט אז מיר זאלן נישט וויסן גענוי וואס דאס איז תכלת, און עס איז נשתכח געווארן. ווי דער אריה"ק איז שוין מסביר דעם טעם פארוואס. איז ממילא כהיום קען מען נישט מכריע זיין קיין קביעות הלכה לענין תכלת פון גוישע אומות, צי ארכעאלאאגישע ערפונדונגען וכו', און די גרעסטע ראיה דערצו איז פון דעם פאקט אז די אלע אחרונים וואס כבודו האט אראפגערבענגט האבן געוויסט פון די גויאישע אפטייטשונגען אויף 'חלזון' 'תכלת' און מען זעהט נישט אין ערגעץ עפעס זיי זאלן איינעם מחייב זיין עס אנציטוהן (אפילו מצד ספק שמא היא תכלת שעליו דברה התורה).
און דער פולמוס אין די לעצטע הונדערט יאר, איז לענ"ד א בחינה פון דרוש וקבל שכר ויגדיל תורה ויאדיר. (חוץ פון די ראדזינע חסידים און די ברסלב'ע וואס האבן דאס אנגענומען להלכה) וואס מען קען זיך פלפול'ען און דינגען זיך ארויף אראפ אהין אהער.

היינט איז א וועלט ווי מען וויל זיין קלוגער..... (קענסט זעהן אין די באשרייבונגען פון די חסידים פון הערצאג'ס תכלת (אין איינע פון די קובצי המעיין), ווי איינע פון די 'וויכטיגע' סיבות צי וואס זיי דארפן קובע זיין וואסיז תכלת, ל'בגדי הכהנים וצרכי המקדש', בקיצור זיין האבן עפעס פייגעלעך אין קאפ צי פארזארגן משיח'ן...., כידוע די חברה האבן שוין אלעס גרייט געמאכט פארן בית המקדש השלישי............ )

לאידך גיסא, מדמה זיין תכלת צום גניזת 'ארון הברית וצנצנת המן' איז - ווי מען זאגט - פאלג מיך א גאנג....

אגב, האבעך געזען אין איינע פון די קובצי אור ישראל (דארט ווי עס איז דער פולמוס איבערן תכלת) ברעגנט איינער א דעה אז ס'מיז נישט זיין קיין חלזון, יעדע בלויער פארב איז כשר לציצית, איז ווירקליך דא אזא דעה אין די ראשונים, קדמונים???

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 1:22 am

יהיה כן,

כבודי איז נישט מדמה תכלת צום שמיר, ואדרבה דאס איז געווען מיין נקודה: תכלת איז געווען א באקאנטע מאטעריאל ביי אומות העולם גלייך ווי ביי - להבדיל - אידן, און די ראמעפיקאציעס פון דעם, זענען עטליכע, ווי איך האב שוין גשריבן אינעם פריערדיגן תגובה.

בנוגע אייער סברא פון נגנז/נשתכח זעהנדיג אין דעם א יד ה' פון די השגחה העליונה - איך פארשטיי 100% וואס איר שרייבט, עס איז דברים של טעם.

אבער...

ראשית, כ'בין נישט זיכער צו איך בין מסכים דורש צו זיין טעמא דהיסטאריע. כ'דארף צייט דאס איבערצוקלערן.

והשנית, מיר זעהן דאך אז לעצטנס האבן זאכן זיך אנגהויבן צו ריקען אין אן אנדערע ריכטונג. צענדליגע תלמידי חכמים קאכן זיך און זענען מפלפל אין דעם נושא. פארשטייט זיך אז כדרכה של תורה, איז פאראן מיימינים און משמאילים. אבער אן אנזעהבארע אויפוואכונג איז זיכער דא. און א ביסל ארויס פון אונזערע היימישע קרייזן, זענען דא טויזנטער אידן וואס טראגן תכלת, YU, און די דתיים-לאומיים וכד'.

[בנוגע אייער שאלה ווער עס האלט אז דער חלזון איז נישט מעכב. דוכט זיך אז אזוי האלט דער תפארת ישראל און הג"ר צבי קאלישר זצ"ל, און כ'מיין אז ס'איז באזירט אויף א לשון פון רמב"ם הלכות ציצית אז דער עיקר איז ס'זאל זיין עומד ביפיו. אבער לכאורה איז די ראיה נישט מוכרח, און כמדומני אז מ'נעמט נישט אהן אזוי.]
לשמור ולעשות ולקיים

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 1:40 am

(בדרך אגב, בנוגע וואס מיר האבן דן גווען אין דברי הערוך וואס האט אריינגלעגייט חלזון של תכלת נישט צוזאמן מיט די תכלת וואס האט א נרתיק, נאר אין א באזונדרע קאטעגאריע/ערך.

איך האב גשריבן אויבן אז ס'קען זיין אז ביידע האבן א נרתיק, נאר היות דער תכלת מוז קומען פון א ספיציפישע חלזון, באלאנגט דאס אין א באזונדערע ערך "חלזון (של תכלת)", וכנ"ל.

האב איך יעצט באמערקט אז ר"ב מוסאפיא דער מוסף הערוך מערקט שוין אן אויף דעם ערוך ביים ערך פון חלזון התכלת אז עס האט א נרתיק. וזה לשונו "אמר בנימין, אף זה נרתיקו גדל עמו" , דהיינו, מ'זאל זיך נישט טועה זיין אז ווייל דער ערוך צוטיילט עס מיינט עס אז דער חלזון התכלת האט נישט קיין נרתיק. און אזוי לערנט ער פשט אין דעם ערוך אליין! וק"ל)

.
לעצט פאראכטן דורך mitzva man אום זונטאג דעצמבער 13, 2009 10:59 am, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.
לשמור ולעשות ולקיים

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 21983
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 7:27 am

mitzva man האט געשריבן:.
א וויכטיגע הערה (נאכן זעהן אלד ווילי'ס רשימה)! א מציאות'דיגע שאלה גייט מען נישט מכריע זיין דורך רוב.

אחרי רבים להטות קען נישט, און דארף נישט, פסק'נען צו די וועלט איז רונדיג אדער פלאך.

דאס וואס מיר פאראינטערסירן זיך אין וויאזוי די ראשונים/אחרונים האבן אנגעקוקט דעם חלזון, איז בלויז צו ווייזן אז עס איז א לעגיטימע זאך אנצונעמען אז חלזון איז א סנעיל.

ממילא איז נישט אזוי וויכטיג צו ווייסן ווער עס האט א לענגערע רשימה, נאר ווער עס האט א בעסערע רשימה.

ס'איז נישט די כמות, ס'איז די איכות!!


והדברים ברורים למבין.

רחוק מן האמת כרחוק מזרח ממערב!

יעדער בר דעת פארשטייט אז וואס עס איז גענוי דער חלזון [לו יצוייר אז איר ווייסט שוין אויף 100% ווי אזוי מען האט געפארבט דערמיט] , איז נישט קיין דיון במציאות ווי די וועלטס רינדעכיגקייט וואס מען זעט היינט קלאר און איז דברים ברורים בלי צל ספק, אלזא וואס מישט איר ארום הודו מיט כוש.

ועוד, א רוב ווערט קלאר גערעכנט אין אזא פאל, און ווער עס האט א לענגערע רשימה האט א רעכטן רוב אויף זיין זייט, וואס איז גענוג שטארק לויט טייל פוסקים ווי דער רא"ש ועוד צו איבערדרייען א רעכטער איסור אויף א היתר.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 8:24 am

איך האב געוואוסט אז מיין תגובה וועט אויפוועקן א סאך פארשלאפנע ניקים. ס'איז א דבר ברור וואס איך האב געשריבן און האט קלארע מקורות אין גמרא און אין רמב"ם.
איך האב נישט גשריבן אז ס'איז ביי מיר אזוי קלאר אז דער מיורעקס איז דער חלזון אזוי ווי ס'איז ביי מיר קלאר אז די וועלט איז רונדיג. אפילו צו דער חלזון איז א סנעיל האב איך גשריבן פריער אז איך בין א נומער 2#...

וואס איך האב יא געשריבן, און לאז מיך דא עס מסביר זיין אביסל מער באריכות, איז: ווען מ'איז דן איבער א מציאות איז איין זאך נוגע, וואס איז באמת דער מציאות. אויב ס'איז בא הרוג ברגליו, וועט נישט העלפן קיין 'קם דינא' אפילו ביים סנהדרין און בי"ד הגדול.

דא איז נישט שייך צו זאגן אויף ביידע שיטות "אלו ואלו דברי אלקים חיים", ווייל ס'איז א מציאות'דיגע שאלה. על כרחנו איז איין שיטה ריכטיג און די אנדערע נישט. עס איז אדער א פיש אדער א ווארים אדער א סנעיל!

פאר די סיבה איז "הורו בי"ד ששקעה חמה... אין זו הוראה אלא טעות" יבמות צ"ב א.
און גמרא פסחים הודו חכמי ישראל צו חכמי אומות העולם, אפילו מ'וועט זיך זעצן למנין, וועלן די חכמי האומות נישט גרעכנט ווערן. ויש על זה כמה לשונות מהרמב"ם ואכמ"ל.

אויב למשל וואלט געווען א שאלה צו מ'איז מחוייב צו גיין מיט תכלת, אדער צו מען דארף האבן דווקא תכלת פון א חלזון, דאן וואלט מען אנגענומען ווי די רוב (פארשטייט זיך אז ס'איז תלוי אין די שאלה צו רוב ספרים האבן א דין פון רוב) .

אבער אין מציאות הדברים, אויב וועט נתברר ווערן - און דאס איז א גרויסע אויב - וואס איז דער חלזון און ס'וועט אויסקומען אז די מיעוט פוסקים זענען גערעכט, גייט מען אננעמען ווי זיי, און דאס וועט נישט זיין קיין סתירה צום כלל פון אחרי רבים להטות .

הגע בעצמך, ווען דא זאל זיין א מחלוקת צווישן א רוב מיט א מיעוט, נישט אין פשט פון א גמרא, נאר פון מענטשן וואס גדענקען מיט וואס מ'האט גפארבט תכלת קודם ש'נגנז'. וואלט מען גזאגט אחרי רבים להטות? אוודאי נישט, תרי כמאה וכו'. ריכטיג, איך וואלט זיך מתחשב געווען היתכן מער מענטשן זאגן אזוי ווי די אנדערע וועג, (און בענינינו האט דאס א פשוט'ע הסבר, כמבואר לעיל משום לשון הגמרא "דג", והוא באמת דר במים), אבער בשום אופן וואלט איך נישט אנגענומען מיט א ברירות ווי די רוב.

וואס איז גענוג שטארק לויט טייל פוסקים ווי דער רא"ש ועוד צו איבערדרייען א רעכטער איסור אויף א היתר.

איבערדרייען א איסור אויף היתר קען מען, בענינינו, אויב ס'איז אויסגעמישט געווארן איין פסול'ע חלזון צווישן צוויי כשר'ע (וגם זה תלוי אם ביטול מועיל להטיל מעלות, כידוע, ואכמ"ל), נישט דורך האבן רוב שיטות.

.
לשמור ולעשות ולקיים

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 21983
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 9:19 am

mitzva man האט געשריבן:איך האב געוואוסט אז מיין תגובה וועט אויפוועקן א סאך פארשלאפנע ניקים. ס'איז א דבר ברור וואס איך האב געשריבן און האט קלארע מקורות אין גמרא און אין רמב"ם.
איך האב נישט גשריבן אז ס'איז ביי מיר אזוי קלאר אז דער מיורעקס איז דער חלזון אזוי ווי ס'איז ביי מיר קלאר אז די וועלט איז רונדיג. אפילו צו דער חלזון איז א סנעיל האב איך גשריבן פריער אז איך בין א נומער 2#...

וואס איך האב יא געשריבן, און לאז מיך דא עס מסביר זיין אביסל מער באריכות, איז: ווען מ'איז דן איבער א מציאות איז איין זאך נוגע, וואס איז באמת דער מציאות. אויב ס'איז בא הרוג ברגליו, וועט נישט העלפן קיין 'קם דינא' אפילו ביים סנהדרין און בי"ד הגדול.

דא איז נישט שייך צו זאגן אויף ביידע שיטות "אלו ואלו דברי אלקים חיים", ווייל ס'איז א מציאות'דיגע שאלה. על כרחנו איז איין שיטה ריכטיג און די אנדערע נישט. עס איז אדער א פיש אדער א ווארים אדער א סנעיל!

פאר די סיבה איז "הורו בי"ד ששקעה חמה... אין זו הוראה אלא טעות" יבמות צ"ב א.
און גמרא פסחים הודו חכמי ישראל צו חכמי אומות העולם, אפילו מ'וועט זיך זעצן למנין, וועלן די חכמי האומות נישט גרעכנט ווערן. ויש על זה כמה לשונות מהרמב"ם ואכמ"ל.

אויב למשל וואלט געווען א שאלה צו מ'איז מחוייב צו גיין מיט תכלת, אדער צו מען דארף האבן דווקא תכלת פון א חלזון, דאן וואלט מען אנגענומען ווי די רוב (פארשטייט זיך אז ס'איז תלוי אין די שאלה צו רוב ספרים האבן א דין פון רוב) .

אבער אין מציאות הדברים, אויב וועט נתברר ווערן - און דאס איז א גרויסע אויב - וואס איז דער חלזון און ס'וועט אויסקומען אז די מיעוט פוסקים זענען גערעכט, גייט מען אננעמען ווי זיי, און דאס וועט נישט זיין קיין סתירה צום כלל פון אחרי רבים להטות .

הגע בעצמך, ווען דא זאל זיין א מחלוקת צווישן א רוב מיט א מיעוט, נישט אין פשט פון א גמרא, נאר פון מענטשן וואס גדענקען מיט וואס מ'האט גפארבט תכלת קודם ש'נגנז'. וואלט מען גזאגט אחרי רבים להטות? אוודאי נישט, תרי כמאה וכו'. ריכטיג, איך וואלט זיך מתחשב געווען היתכן מער מענטשן זאגן אזוי ווי די אנדערע וועג, (און בענינינו האט דאס א פשוט'ע הסבר, כמבואר לעיל משום לשון הגמרא "דג", והוא באמת דר במים), אבער בשום אופן וואלט איך נישט אנגענומען מיט א ברירות ווי די רוב.

.

איר רעדט און רעדט און פירט אונז ארום מיטן שיין קלינגענדע פראזן, אבער ווי אין דער וועלט קאן מען היינט "במציאות" אויפווייזן וואס דער חלזון איז, עס קאן נישט געמאלט זיין נאר בביאת אליהו זכור לטוב.

mitzva man האט געשריבן:
וואס איז גענוג שטארק לויט טייל פוסקים ווי דער רא"ש ועוד צו איבערדרייען א רעכטער איסור אויף א היתר.

איבערדרייען א איסור אויף היתר קען מען, בענינינו, אויב ס'איז אויסגעמישט געווארן איין פסול'ע חלזון צווישן צוויי כשר'ע (וגם זה תלוי אם ביטול מועיל להטיל מעלות, כידוע, ואכמ"ל), נישט דורך האבן רוב שיטות.
.

ערשטנס א בעל חי' ווערט נישט בטל, צווייטענס רוב שיטות און רוב בתערובת איז דער זעלבער רוב, ביידע לערנט מען ארויס פון "אחרי רבים להטות" די פראגע איז נאר אין וואס דער ספק איז, ואכמ"ל והדברים ארוכים.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 12:03 pm

.
.
ווי אין דער וועלט קאן מען היינט "במציאות" אויפווייזן וואס דער חלזון איז, עס קאן נישט געמאלט זיין נאר בביאת אליהו זכור לטוב.


אזוי האלט איר, ס'איז אבער געווען גרויסע לייט וואס האבן געהאלטן אז מ'קען יא אויפווייזן. איך דארף אייך נישט זאגן אז ס'איז היינט דא אסאך מענטשן וועלכע האלטן אז מ'קען און מ'האט יא אויפגעוויזן. לכשעצמי, איך בין נישט זיכער.

אבער אויב איר האלט אז מ'האט נישט אויפגוויזן, זאגט פארוואס נישט. אויב איר האלט אז מ'קען נישט, זאגט פארוואס נישט.

בכל אופן, מיר רעדן דא פון די וואס פריוון יא אויפצוווייזן, און מיר זענען דן אין א מציאות'דיגע פראגע.


רוב שיטות און רוב בתערובת איז דער זעלבער רוב, ביידע לערנט מען ארויס פון "אחרי רבים להטות" די פראגע איז נאר אין וואס דער ספק איז, ואכמ"ל והדברים ארוכים.


ביי רוב שיטות אויב ס'ווערט נתברר אז הורו בי"ד בטעות דארף מען ברענגען א קרבן. ביי רוב בתערובות מעג גיין און עסן אלע 3 חתיכות, אע"פ וואס לאחר האכילה וועט ער זיין 100% זיכער אז ער האט געגעסן א כזית דבר-אחר. ואכמ"ל והדברים ברורים.

.
לשמור ולעשות ולקיים

יהיה כן
שר תשעת אלפים
תגובות: 9196
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 03, 2009 2:25 pm

תגובהדורך יהיה כן » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 12:05 pm

mitzva man האט געשריבן:יהיה כן,

כבודי אבער...

ראשית, כ'בין נישט זיכער צו איך בין מסכים דורש צו זיין טעמא דהיסטאריע. כ'דארף צייט דאס איבערצוקלערן.

והשנית, מיר זעהן דאך אז לעצטנס האבן זאכן זיך אנגהויבן צו ריקען אין אן אנדערע ריכטונג. צענדליגע תלמידי חכמים קאכן זיך און זענען מפלפל אין דעם נושא. פארשטייט זיך אז כדרכה של תורה, איז פאראן מיימינים און משמאילים. אבער אן אנזעהבארע אויפוואכונג איז זיכער דא. און א ביסל ארויס פון אונזערע היימישע קרייזן, זענען דא טויזנטער אידן וואס טראגן תכלת, YU, און די דתיים-לאומיים וכד'..]


איך כאפ זייער זייער ווייניג התפעלות פון די סארט יודן המכונים דתיים לאומיים YU וכדומה, ראשית כל האבעך שוין פריער מרמז געווען די מזרחי'סטן האבן אן אנדערע קוק אויף די גאנצע זאך, ביי זיי איז די גאנצע תורה א חכמה און א טבע און א שטודיע, וואס שטודיעס און ארכיאלאגיע וכדומה איז מכריח לא כן אצלינו ב"ה, וד"ל
דער אריה"ק און זיינע גילויים זענען גארנישט מחייב פאר זיי כידוע,

איך וואלט געוואלט וויסן, אויב למשל עס וואלט נשתכח געוארן וואס איז דאס אן אתרוג, צי וואלט מען היינט אויפגעקומען צי אונזער אתרוג וואס אונז ווייסן מיר היינט (לויט די סימנים פון די גמרא און חז"ל טעם עצו ופריו שוה, דר באילנו משנה לשנה, עס האט א פיטום, א עוקץ א קאליר וואס הייסט ירוק וכו' וכו'). איך מיין אז מען וואלט גאנץ מעגליך זיך געשוואוירן אויף עפעס אן אנדערע פרי.............. און מאן יימר אז דער חלזון איז נישט די זעלבע
אין די תורה און אין די גמרא שטייט סימנים מפורשים אויף חיות ועופות, ואעפ"כ איז נפסק להלכה אז ס'יז נאר נאכל במסורת!!

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 21983
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 12:21 pm

mitzva man האט געשריבן:.
.
ווי אין דער וועלט קאן מען היינט "במציאות" אויפווייזן וואס דער חלזון איז, עס קאן נישט געמאלט זיין נאר בביאת אליהו זכור לטוב.


אזוי האלט איר, ס'איז אבער געווען גרויסע לייט וואס האבן געהאלטן אז מ'קען יא אויפווייזן. איך דארף אייך נישט זאגן אז ס'איז היינט דא אסאך מענטשן וועלכע האלטן אז מ'קען און מ'האט יא אויפגעוויזן. לכשעצמי, איך בין נישט זיכער.

אבער אויב איר האלט אז מ'האט נישט אויפגוויזן, זאגט פארוואס נישט. אויב איר האלט אז מ'קען נישט, זאגט פארוואס נישט.

בכל אופן, מיר רעדן דא פון די וואס פריוון יא אויפצוווייזן, און מיר זענען דן אין א מציאות'דיגע פראגע.
די אייינציגסטע וועג ווי איר גייט דאס קענען אויפווייזן איז נאר אויב איר וועט ברענגען אזא אייינעם וואס איז שוין אלט א 2000 יא און געדענקט עס נאך אליין.
mitzva man האט געשריבן:.

רוב שיטות און רוב בתערובת איז דער זעלבער רוב, ביידע לערנט מען ארויס פון "אחרי רבים להטות" די פראגע איז נאר אין וואס דער ספק איז, ואכמ"ל והדברים ארוכים.


ביי רוב שיטות אויב ס'ווערט נתברר אז הורו בי"ד בטעות דארף מען ברענגען א קרבן. ביי רוב בתערובות מעג גיין און עסן אלע 3 חתיכות, אע"פ וואס לאחר האכילה וועט ער זיין 100% זיכער אז ער האט געגעסן א כזית דבר-אחר. ואכמ"ל והדברים ברורים.

.

גארנישט אזוי פשוט און לענינינו איז עס אינגאנצן נישט משנה.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

אלד וויליאמסבורג
שר האלפיים
תגובות: 2891
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
לאקאציע: וויליאמסבורג בריק

תגובהדורך אלד וויליאמסבורג » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 3:55 pm

א גיטן טאג אידן

איך וויל מיך אנטשולדיגן אז עס האט מיר געדויערט אזוי לאנג צוריק צי קימען, אבער וויבאלד איך פארמאג נישט קיין תורה פראגראמען, און איך דארף גיין אין בית המדרש אויפזיכען אלע זאכן און אריינטייפן, האט דאס מיר גענימען אביסל צייט,

איך וועל ציטיילן מיין תשובה אין צווייען ווייל סאיז זייער לאנג

אלד וויליאמסבורג
הא! האסט נישט קיין רעכט צו ליינען די תגובה.

אלד וויליאמסבורג
שר האלפיים
תגובות: 2891
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
לאקאציע: וויליאמסבורג בריק

תגובהדורך אלד וויליאמסבורג » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 3:56 pm

מצוה-מען
cool it, האסט זיך פארפלאנטערט מיט א ערוך, און יד רמה, און יד דוד, מיטן רמב"ם (דג - שחור כדיו), מיט רש"י אויף פציעה, מיטן קסת הסופר, און מיט אלע ראשונים און אחרונים, וואס האלטן אז לא הוכשר למלאכת שמים אלא דבר טהור, און די ביסט שוין גרייט אפצילאכן פין די גמרא - אז די חלזון איז עולה א' לשבעים שנה.

לאמיר קלאר שטעלן אפאר פון דיינע אויסדריקען...

1) ווען א ראשון זאגט תולעת - מיינט עס בלי ספק דיין מיורקס חומט'ל, טאמער זאגט ער דג - מיינט עס לאו דווקא, נאר א געוויסער דמיון צי א דג.
אפשר פארקערט, ווען ער זאגט דג - מיינט ער דג ממש, ווען זאגט תולעת - מיינט ער א געוויסע דמיון צי תולעת?

2) ווען א ראשון זאגט דג איז דאס נאר כמות, אויב זאגט ער תולעת איז עס איכות?

3) לאמיר קלארשטעלן נאך א נקידה, נישט נאר וואס מען קריגט זיך דא אויף א מציאות פון א זאך, וואס די חלזון איז געווען, און ווי אזוי דאס האט אויסגעזעהן, נאר אויך א מציאות וואס איז נאך געווען בימי חז"ל, זיי האבן דאס נאך געהאט...
ממילא ווען זיי זאגן אז דער חלזון איז גופו דומה לים, און אלע ראשונים לערנען אז דאס מיינט א בלויע פיש, איז קלאר ווי דער טאג אז עס מיינט נישט עפעס אנדערש, און ווען די גמרא זאגט ברייתו דומה לדג, און אלע ראשונים זאגן אז עס דאס האט א געשטאלט פון א פיש, (צורתו – רבינו גרשום \ תבנית דיוקנו – רש"י וכו'), מיינט עס אויך זייער פשוט א צורת דג, (אפילו נניח אז ס'איז א סנעיל ברויך א תבנית דיוקן פון א דג), און ווען די גמרא זאגט עולה א' לשבעים שנה, [און רש"י נעמט עס אן פאר א פשטות, ווייל ער שרייבט אויף "לפיכך דמיו יקרים" – שאינו עולה אלא א' לשבעים שנה דמיו יקרים,] מיינט עס אויך אז עס איז נישט עולה נאר אין אזא מין לאנגע צייט ווי זיבעציג יאר. ממילא ווען די טרעפסט עפעס, און עס שטימט נישט מיט קיין איין סימן פון חז"ל, איז פשט אז די האסט גארנישט געטראפן.
און קיק א חילוק [להבדיל] צווישן די מיורקס חברה און דער ראדזינער, דער ראדזינער פארנעמט בלעטער אויף בלעטער צי מסביר זיין אז ער שטימט לויט אלע פירושים און אלע ראשונים, [אפילו דער בשמים רא"ש, -וואס ער אליין שרייבט, אז ער האלט ס'איז נישט קראנט- צינעמט ער יעדעס ווארט וואס ער שרייבט, און איז עס מסביר], משא"כ די חברה וואס מצוה-מען ברענגט, לאכן אפ פין אלע גמרות הנ"ל, וואס אפילו א גוישע פראפעסאר וואלט פארשטאנען -אז וויבאלד די חלזון איז געווען בימיהם- זענען זיי נאך אזוי קראנט ווי פליני און אריסטו, (וואס שרייבן נישט אין ערגעץ אפילו אז דאס האט שייכות מיט די אידישע תכלת, זיי רעדן נאר פון די גוישע פורפורא).

4) נאך א נקודה, די סיבה פארוואס איך האלט אזוי שטארק אז דער חלזון איז א פיש, שטאמט פון די גמרא אין מס' שבת דף ע"ד, איבער די אופן צידת החלזון, און די גמרא אין שבת דף ע"ה, איבער די חיוב נטילת נשמה פון חלזון, און דער תוספות וואס פארגלייכט עס צי השולה דג מן הים, (וואס א סנעיל גייט נישט אין די קאטאגאריע בכלל). איך געדענק אז ס'איז דא א שו"ת מהרש"ם (איך מיין ח"ה סימן ל"ה) וואס איז מברר די גאנצע סוגיא, עד כדי כך, אז ווען איך האב עס געזעהן די ערשטע מאל, האב איך פארשטאנען פארוואס ער האט אנגעטיען די ראדזינער תכלת, וואס שטימט ממש מיט זיינע ווערטער, וואס ער האט געשריבן יארן פריער. ר' יהיה כן אפשר ברענגסטו עס אהער, (איך האב נישט קיין תורה פראגראמען, לעת עתה ברענג איך אלעס פון זכרון מימים ימימה, אדער פון מיין אלטע כתבים).
עס איז אבער כדאי מוסיף צי זיין, אז דער מנחת חינוך האט יא אפגעלערנט קלאר מיט א פשטות, אז די גמרא אין מנחות מיינט צי זאגן אז דער חלזון איז א דג גמור, וז"ל ומצד הסברא, מה לי חלזון או שאר דגים, דגם חלזון דג הוא, כמבואר במנחות מ"ד ע"א, ור"מ בפ"ב מהל' ציצית, עכ"ל

5) און יעצט איבער די מישונג פון שפראכן, לאמיר קלארשטעלן אביסל די פאקטן.
ערשטענס, אראביש איז בכלל נישט געווען די שפראך וואס מען האט גערעדט במקום האמוראים, (אין בבל) נאר אראמיש, וכל שכן במקום התנאים (תוספתא דמנחות), און די תלמוד הירושלמי, וואס זענען געווען אין ארץ ישראל. (בימי הגאונים האבן די אראבער איינגענימן שוין די גאנצע מידל איסט, און וועגן דעם טרעפט מען שוין יא ביי זיי אראבישע ווערטער)
צווייטענס, מען טרעפט כמעט נישט אז מפרשים זאלן מפרש זיין ווערטער אין ש"ס (בבלי וירושלמי) לויט דער אראבישער אויסלייג, קיק אין ערוך און אין די אלע פלעצער, און טאקע פארדעם ווען מען קיקט אין יד רמ"ה זעט מען ווי ס'איז ממש א דבר רחוק ביי אים צי ניצן די אראבישע חאלאזון, וויזוי ער ריפט עס, "אלא מסתברא דהאי חלזון דהכא לאו האיך דאמרינן גבי תכלת הוא, אלא "מינא אחריתא" דמיברי מעפרא וממיא, ומיקרי בלשון ערבי חלזום. ווי דאס איז בעצם א פרעמדע זאך אפילו ציזאם צישטעלן אן אראביש ווארט אין גמרא אריין.
דריטענס, אפילו אראמיש, טרעפט מען אין די גמרא, אז עס איז געווען בולט'דיגע שינוים צווישן בני ארץ ישראל און בני בבל, אין די גמרא נדרים דף ס"ו, ההוא בר בבל דסליק לארעא דישראל, נסיב איתתא, וכו' אמר לה אייתי לי תרי בוצינא, [אין בבלישע אראמיש מיינט עס צוויי מעלאנעס], ואייתי ליה תרי שרגי [בוצינא אין ארץ ישראלדיגע אראמיש מיינט לעכט, (שטעל דיך פאר בוצינא קדישא מיינט הייליגע מעלאנע)], אמר לה זילי תברי יתהון ארישא דבבא, [אין בבלי'שע אראמיש מיינט עס א טיר], הוה קא יתיב בבא בן בוטא אבבא, וקא דאין דינא, אזלת ותברת יתהון על רישיה, [ווייל זי האט נישט געוויסט וואס בבלי'שע "בבא" מיינט, און געמיינט אז ער רעדט פון בבא בן בוטא], וגו' עכ"פ מה דאך אראמיש אליינס קיקט אזוי אויס, ווילסטו נאך ברענגען פון אראביש.

6) די גוישע חוקרים האבן די לעצט פאר הינדערט יאר געוואלט מקשר זיין דעם פורפורא מיטן תכלת, דער תפארת ישראל דערמאנט עס, און דער ראדזינער רעדט אסאך דערפין, ממילא ווען די זעהסט א תבואת הארץ וואס געלעבט איך מיין אינגאנצן הינדערט יאר צוריק, ווער איך נאך נישט דערשראקן, יא ווער עס האט געליינט אדער געוויסט אביסל מער גוישע פארשעריי האט געוויסט דערפין, (און פארשטייט זיך עס קיינמאל נישט געזעהן) און אויב איז דער תבואת הארץ א ראי', האב איך שוין ערווענט, אז דער קסת הסופר אין פרשת בראשית א שטערקער ראי', ווי ער ריפט דעם סעפיא [דער ראדזינער פיש] חלזון.
הא! האסט נישט קיין רעכט צו ליינען די תגובה.

אלד וויליאמסבורג
שר האלפיים
תגובות: 2891
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
לאקאציע: וויליאמסבורג בריק

תגובהדורך אלד וויליאמסבורג » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 4:04 pm

און היצטער צי מצוה-מען סנעיל ראיות, און מיינע דג ראיות,
א) די פירוש פון די זמן "הגאונים" וואס די ברענגסט פון גנזי קדמונים, דארף קלאר געשטעלט ווערן אפאר נקודות.
איינס דער פירוש האט נישט קיין נאמען, ממילא ווייס איך דאך נישט אפילו ווער דאס איז געווען, (אויף די בשמים רא"ש איז געווען מער מסכימים ווי אויף דעם כתב יד).
צווייטענס, ער קען אפילו נישט זיין מימי הגאונים, ווייל ער ברענגט רב האי גאון, וואס איז געווען די לעצטע גאון, און רבינו חושיאל וואס איז שוין געוון א דור שפעטער, און רבינו חננאל וואס איז געווען א זוהן פון רבינו חושיאל, דאס הייסט נאך א דור שפעטער, ממילא איז מוכרח אז מען רעדט פון איינעם וואס איז שוין געווען שפעטער ווי דער ערוך, (וואס איז געווען א תלמיד פון רבינו חננאל) און ער האט נישט קיין נאמען. [און דער פירוש אויף חלזון ברענגט ער נישט פון קיין איין גאון נאר זיין אייגענע פירוש.]
דריטענס, וואס איז די עור של כסף וואס ער זאגט די חלזון האט?

ב) די ר' תנחום הירושלמי וואס די ברענגסט, וואס איך אויך נישט קלאר ווער ער איז געווען, אבער זיכער אין א תקופה נאכן - אדער אפשר בימיו פון- רמב"ן, און עס איז בכלל נישט א שטערקער ראי' ווי דער ערוך איז א פירכא, פונקט ווי ער שטעלט עס ציזאם גייט דער ערוך און ציטיילט עס.

ג) דער חוות יאיר וואס די ברענגסט, שרייבט אז עס ווערט געמאכט מדם דג הפורפור, איז קלאר אז ער האט דאס נישט געזעהן, און אוודאי נישט געשטיצט.
איינס ער ריפט עס א דג הפורפור, וואס א בלינדער זעהט אז דאס איז נישט פיש, נאר ער האט אבער געוויסט פון די גמרא אז עס ברויך זיין א פיש, פארדעם ריפט ער עס דג, און לולא זעהט ער עס ווען, וואלט ער נישט גערעדט דערפין.
צווייטענס, אויב איז ער געווען אזוי קלאר דערמיט, וויזוי די שרייבסט אויבן אז דער חוות יאיר איז בתור פסק הלכה למעשה, פארוואס איז ער נישט געגאנגען דערמיט. (איך ווייס אז די גייסט מיר באלד ענטפערן, אז ער האט נישט געוויסט אז מען דארף עס לייגן אינטער די זין, (וואס דאס איז אזא וויכטיגע חלק אין צביעת המיורקס, פארוואס זאגט עס נישט די גמרא אין דף מ"ב ע"ב, ביי האי תכילתא היכא צבעיתו לה), אבער דאס איז שקר, כמבואר אין אלע גוישע פריערדיגע פארשער האבן געוויסט וויזוי מען מאכט בלוי דערמיט, ואכמ"ל)

ד) דער יעב"ץ זאגט דומה לדג והומט ימי, ווער האט די געזאגט אז עס איז א חומט וואס האט א געוויסע דמיון צי א דג (סך הכל מיט דעם וואס ער געפינט זיך אין ים – און ער זאגט דאך שוין ימי) אפשר פארקערט א דג וואס האט א דמיון צי א חומט, למשל די ראדזינער פיש, וואס אויסזעהן זעהט עס אויס ווי א פיש, אבער ער איז נישט ממש א פיש, למשל ער קען נישט שווימען דארך זיינע פליס פעדערן, נאר דארך שפריצען זיין בליט און אזוי שווימט ער וכדומה, און נאך פארשידענע ענינים.

ה) און יעצט וועל מיר גיין צים ערוך, אין
ערך חלזון א', חלזון: (סנהדרין צא) עלה להר וראה שהיום אין שם חלזון אפילו אחד ולמחר יורדין גשמים ומתמלא כל ההר כולו חלזונות, (תרגום ירושלמי) יירש הצלצל חלזונא (בפסי' דויהי בשלח פרעה) ולא היו גדלין אמר להו חלזון הזה כל זמן שהוא גדל נרתיקו גדל עמו
ערך חלזון ב', חלזון: (שבת כו) יוגבין אלו צידי חלזון מסולמא של צור עד חיפה, (שם עה) תנו רבנן הצד חלזון והפוצעו אינו חייב אלא אחת, (מגילה אמרו לו חייך כולן ע"י חלזון, (מנחות מד) תנו רבנן חלזון גופו דומה לים ברייתו דומה לדג ועולה אחת לע' שנה ומדמו צובעין תכלת לפי' דמיו יקרים.

יעצט לאמיר גיין שטייטליך, די גמרא פון שבת כו זעהט מען אז מען האט געניצט די חלזון פאר גוישע [נבוזראדן] בלוי וואל (נישט פורפורא), ממילא רעדט נישט דער ערוך דוקא פון מצות תכלת, נאר פון דעם חלזון פיש וואס מען האט געמאכט דערמיט תכלת, יעצט ווען דער ערוך שניידט אוועק די נרתיקו גדל עמו, איז פשט אז דאס שטימט נישט מיט יענע חלזון, יעצט זאג די פארוואס טאקע נישט, פון ווי האט דער ערוך דאס געוויסט?
און ווען מען קיקט אריין טיפער אין ערוך זעהט מען, אז די גמרא אין סנהדרין, דארט ווי רש"י זאגט תולעת, און רש"י מיטשעט זיך וויזוי דאס פאסירט, און ער לערנט אז די אלע חלזונות זענען געבוירן פון די אייער פון איין חלזון, קימט דער ערוך און זאגט ניין, דארט איז בכלל נישט געווען אפילו חלזון אחד, ניא וויזוי איז די בארג פיל געווארן מיט חלזונות? אלא מאי דא רעדט מען פון א סנעיל, וואס ווערט באשאפן פון עפר ומים, מה שאין כן דער חלזון התכלת, איז שייך דערביי נטילת נשמה (שבת ע"ה), און א זאך וואס איז נישט פרה ורבה איז מען נישט חייב בנטילת נשמה, קימט אויס אז מען מיז מאכן צוויי באזינדערע קאטאגאריעס, און ממילא גייט שוין מיט דערמיט יירש הצלצל, און נרתיקו גדל עמו, וואס איז אויך א פשוטער סנעיל.

יעצט קימט נאך צי דער יד רמ"ה, און איז עס מסביר אויף קליין געלט, און שניידט אוועק דעם אראבישן חאלאזון, וז"ל יש אומרים (רש"י) חלזון תולעת שיוצא מן הים אחת לשבעים שנה, וצובעין בדמו תכלת, ולכתחלה אינו נראה בהר אלא חלזון אחד, ולמחר שגשמים יורדים נתמלא כולו חלזונות, ויש אומרים שביצי חלזון משריצין כולם, ואינו נראה בעינינו, דמסתברא האי חלזון לאו האיך דאמרינן גבי תכלת מכמה אנפי, חדא דהאיך בהר מאי בעי, וכי תימא דסליק בענני במטרא ונחית אטורא, אי הכי מאי קאמר ליה למחר נתמלא כל ההר כולו חלזונות, ודילמא הנך כולהו מימא אתו ולא מהאיך, ותו היכי מייתי ראי' ממי דלא נפיק אלא משבעים שנה לשבעים שנה, וכל שכן להאיך פירושא בתרא דקשייא טפי, דכיון דביצי חלזון משריצין כולן הרי אין נבראין מן העפר, ומאי ראי' איכא מינה לתחיית המתים, אלא מסתברא דהאי חלזון דהכא לאו האיך דאמרינן גבי תכלת הוא, אלא מינא אחריתא דמיברי מעפרא וממיא, ומיקרי בלשון ערבי חלזום.

יעצט בנוסף לזה קימט דער יד דוד ומנחת עני און שרייבט קלאר, אז דער ערוך ציטיילט עס, ווייל עס שטימט נישט, און ער מיטשעט זיך צי פארשטיין דעם ר' בנימין מוסאפיא, (און די שפרינגסט ארויף צוויי שעה שפעטער אז האסט געטראפן א ר' בנימין מוסאפיא, פארוואס שרייבסטו נישט אז די האסט עס גענימען פון דעם מנחת עני?),

ו) און יעצט צום רמב"ם, די רמב"ם זאגט מביאין דם חלזון, והוא דג שדומה עינו לעין התכלת, ודמו שחור כדיו ובים המלח הוא מצוי, 1) אויף דעם וואס ער זאגט ובים המלח היא מצוי, איז שוין דא פריערדיגע וואס זאגן אז ער מיינט נישט דעם ים המלח פון סדום, נאר די ים וואסער וואס איז זאלציג, פון די אנדערע זייט, דער מהרי"ל וואס די אליין האסט געברענגט, האלט יא אז מען רעדט פונעם ים המלח הסדומית, און פארדעם האלט ער אז מען קען גאנץ גרינג טרעפן דעם חלזון. 2) אויף דעם וואס ער זאגט אז דמו שחור כדיו, שווארץ ווי טינט, וואס דאס איז די שטערקסטע אויסדריק פון שווארצקייט וואס איז שייך, איז לעת עתה נישט באוויסט קיין אנדערע פיש אויסער די ראדזינער, וואס האט א פעקעלע שווארצע בליט, משא"כ דיין מיורקס מיט אלע דיינע געדרייטע תירוצים אויף די פריערדיגע בלעטער האט נישט קיין שווארצער בליט, 3) אויף דעם וואס ער זאגט והוא דג שדומה עינו לעין התכלת, איז גאנץ קלאר אז ער טייטשט ברייתו דומה לדג אלץ א פיש ממש, און פארשטייט זיך א "בלויע" פיש.

ז) און יעצט צי הצד חלזון והפוצעו, וואס די האסט געשריבן אז די לשון הפוצעו מיינט א הארטע זאך וואס מען דארף א האמער, אזוי ווי קורנוס לפצוע בו את האגוזים, און איך האב דיר געשריבן פון לשון רש"י אופן פלאץ, והפוצעו - דוחקו בידו שיצא דמו, און נאך ציגעצייכענט פון פצע תחת פצע, האסטו מיך געענטפערט פון אבן עזרא אז פצע מיינט א ציבראכענע ביין, און שוין ווייטער האסט געלאזט רש"י פייפען, ווייל רש"י זאגט דאך פצע מיינט מכה המוציאה דם, פונקט ווי דא.
און אפילו נניח אז אין לשון הקודש (תורה) קען זיין האלט דער "אבן עזרא" אז עס מיינט ציברעכן א ביין, אבער אין לשון משנה און גמרא זיכער נישט, ווייל וויזוי וועט ער טייטשן פציעת זיתים, און פוצע שני חוטין, און נאך הינדערטער אזעלכע (זיך נאך אויף בר אילן).

ח) נאך א זאך עס איז דא פיל ראשונים ואחרונים וואס האלטן אז דער חלזון איז געווען א דג טהור, ווייל לא הוכשר למלאכת שמים אלא עור בהמה טהורה בלבד, און זיי זאגן אז דער תולעת שני קימט נישט דער בליט פון דעם ווארים, נאר פון די גרגרים האדומים וכו' וואס איז נישט די גוף התולעת, און דער חיד"א ברענגט דאס קלאר, און האלט אז לכאורה איז דער חלזון געווען א דג טהור.
יעצט, ס'איז נישט דא קיין מציאות אז א סנעיל זאל זיין טהור, ממילא איז לויט די אלע ביסטו אפגעפרעגט. און דאס איז אסאך שטערקער ווי רמזים אז די חלזון איז דומה לדג וחומט ימי וכדומה.

ט) און יעצט וועגן עולה א' לשבעים שנה, רש"י און אנדערע ראשונים נעמען אן פאר א פשטות אז דער חלזון איז עולה א' לשבעים שנה ווי אויבן דערמאנט, און האלטן נישט אז מען רעדט דא פון מיסטישע זאכן קבלה מיט זוהר'ס, נאר די גייסט און די מאכסט דעם עולה אחד לשבעים שנה זייער הייליג, כאילו עס גייט אויף א זייגער און פונקט זיבעציג יאר אויפן טאג קימט עס ארויף, כדאי אז נאכדעם זאלסטו קענען לאכען אז עס איז מיסטיש קבליש און דאס גלייכן,
די אמת איז אבער אז די גמרא מיינט נישט פינקטליך זיבעציג יאר, נאר עס איז דא אזוי ווייניג פונעם חלזון אז אין א רעינדש פון זיבעציג יאר קומט עס ארויף אינגאנצען איין מאל אין זיבעציג יאר, (און דעמאלטס איז איינס פון די צוויי, אדער איז אין איין חלזון דא געניג בליט פאר זיבעציג יאר, אדער ווערט דעמאלטס געבוירן א סאך פון דעם מין, [אפשר וועגן גלאבעל ווארמינג...], ממילא איז געווען געניג).

י) יעצט אין קארצן וועגן גופו דומה לים, אלע ראשונים, רש"י, רבינו גרשום, רמב"ם, האלטן כפשוטו אז דער חלזון איז א "בלויע" פיש, און אלע תירוצים וואס די האסט ביז דערווייל גע'ענטפערט איז הבל הבלים און ליצנות.

יא) און וועגן ברייתו דומה לדג, רש"י רבינו גרשום און נאך זאגן אז דער חלזון האט תבנית דיוקן און צורה פון א פיש, די רמב"ם, סמ"ג, חינוך, און נאך, זאגן נאך פשוטער אז דער חלזון איז א פיש און פארטיג, יעצט אפילו אויב אז דער חלזון איז א סנעיל מיז עס עט ליעסט האבן א צורה ווי א פיש, אזוי ווי תוספות אין מס' מכות זאגט, אז דער ביניתא דביני כרבא, איז א תולעת הנמצא בעומק המחרישה און האט א צורת דג, ס'איז דא אזא מציאות און דער מיורקס האט דעס נישט.
און יעצט אויף דעם וואס די מאכסט אוועק א גאנצע ליסט מיט ראשונים אז דאס איז נאר כמות (איכות איז נאר וואס שמעקט דיך...) דארף ארויסגעברענגט ווערן א פשוטע נקודה, פאר עפעס א סיבה איז איינגעפאלען פאר אזוי פיל ראשונים צי שרייבן אז דער חלזון איז א דג, הלא דבר הוא, און עס מיז זיין איינס פון די צוויי, 1) אדער אז זייער רבי האט זיי אזוי געזאגט, און מסורה מדור דור, (און נישט ווי די, וואס די לאכסט פון די מסורה פון דיין רבי) 2) אדער ווייל זיי האבן אזוי פארשטאנען מסוגית הגמרא

און יעצט וויל איך נאר דערמאנען, אז סאיז דא נאך גאנצע סוגיות איבער די מהות החלזון, וואס מען האט נאך נישט ציגערירט ווי די גמרא אין שבת דף ע"ד איבער די אופן צידת החלזון, שבת דף ע"ה איבער חיוב צידה, חיוב דישה, נטילת נשמה, דם החלזון מפקיד פקיד, פסיק רישא דלא ניחא לי', די גמרא מנחות דף ס"ב ע"ב איבער די אופן צביעת התכלת, און די בדיקה, די גמרא אין זבחים צה, ב"ק צג, איבער די מהות פון תכלת, און פון קלא אילן, און נאך

און צים סוף וויל איך ברענגען דעם ספרי, איבער די גניזת התכלת, אין פרשת וזאת הברכה
אמר ר' יוסי פעם אחת הייתי מהלך מכזיב לצור, ומצאתי זקן אחד,
שאלתיו - פרנסתך במאי היא
אמר לי – מחלזון
אמרתי לו - ומי מצוי
אמר לי - השמים מקום בים שמוטל בהרים, וסמומיות מכישות אותו ומת ונימק במקומו
אמרתי - השמים זכר היא שנגנז לצדיקים לעתיד לבא.
הא! האסט נישט קיין רעכט צו ליינען די תגובה.

אלד וויליאמסבורג
שר האלפיים
תגובות: 2891
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
לאקאציע: וויליאמסבורג בריק

תגובהדורך אלד וויליאמסבורג » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 4:57 pm

אלד וויליאמסבורג האט געשריבן:משא"כ די חברה וואס מצוה-מען ברענגט, לאכן אפ פין אלע גמרות הנ"ל, וואס אפילו א גוישע פראפעסאר וואלט פארשטאנען -אז וויבאלד די חלזון איז געווען בימיהם- זענען זיי נאך אזוי קראנט ווי פליני און אריסטו, (וואס שרייבן נישט אין ערגעץ אפילו אז דאס האט שייכות מיט די אידישע תכלת, זיי רעדן נאר פון די גוישע פורפורא).


איינער האט מיר געשיקט אין אימעיל, אז אין התכלת פעידש 252 ברענגט ער א גוישער דייטשער פארשער מיכאליס, וואס האט געפארשט דעם חלזון על פי די סימני הרמב"ם, און איז געקימען צי דער מסקנא אז דער סעפיא (דער ראדזינער פישל) איז דער חלזון.

מה שאין כן אינזערע אידן זיכן דעם חלזון ביי די גוים.
הא! האסט נישט קיין רעכט צו ליינען די תגובה.

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 11:23 pm

איך וואלט געוואלט וויסן, אויב למשל עס וואלט נשתכח געוארן וואס איז דאס אן אתרוג, צי וואלט מען היינט אויפגעקומען צי אונזער אתרוג וואס אונז ווייסן מיר היינט (לויט די סימנים פון די גמרא און חז"ל טעם עצו ופריו שוה, דר באילנו משנה לשנה, עס האט א פיטום, א עוקץ א קאליר וואס הייסט ירוק וכו' וכו'). איך מיין אז מען וואלט גאנץ מעגליך זיך געשוואוירן אויף עפעס אן אנדערע פרי.............. און מאן יימר אז דער חלזון איז נישט די זעלבע


יהיה כן, איך פרעג די זעלבע שאלה, וואלט מען געקענט זיך סתם שטעלן אויף די סימנים פון די גמרא און חז"ל טעם עצו ופריו שוה, דר באילנו אדער אז ר' חנינא מטביל בה, און נאך פארשידנע זאכן וועלכע זענען נישט מתאים 100% מיט אונזער אתרוג נאר בדוחק גדול (אפשר מיט די תימנ'ע אתרוגים יא - איך ווייס נישט).

נו, אז מ'וואלט יא גוואלט אויסגעפונען וואלט מען געדארפט אויך צונוצן אנדערע מקורות, למשל באשרייבונגען און בילדער וכדומה.

דאס זעלבע דא אויב מ'וויל אויסגעפונען און טרעפן דעם חלזון (אפילו אויב מ'פלאנט נישט למעשה זיך אנצוטוהן תכלת... נאר ללימוד בעלמא - ס'איז באמת א הערליכע ברייטפארצווייגטע נושא!!) מוז מען ארייננעמען אין חשבון אלע מעגליכע באווייזן. מ'קען נישט גיין בלויז מיט די טריקנע לשונות פון גמרא, ווייל אסאך מאל רעדט די גמרא בלשון מליצה או בלשון גוזמא, בקיצור, מיר פארשטייען נישט איעדע שטיקל גמרא - ואתרוג יוכיח!
לשמור ולעשות ולקיים

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » דאנארשטאג דעצמבער 10, 2009 11:55 pm

הרב אלד ווילי, כ'וועל מגיב זיין בקיצור.

די ביסט שוין גרייט אפצילאכן פין די גמרא - אז די חלזון איז עולה א' לשבעים שנה.

חס ושלום :shock: , כ'האב נאר געשריבן אז ס'איז מסתבר אז ס'איז לאו דווקא, וכבר העירו בזה גדולים וטובים ממנו, כידוע. וכן כתבת גם אתה בסמוך.

) ווען א ראשון זאגט תולעת - מיינט עס בלי ספק דיין מיורקס חומט'ל, טאמער זאגט ער דג - מיינט עס לאו דווקא, נאר א געוויסער דמיון צי א דג.
אפשר פארקערט, ווען ער זאגט דג - מיינט ער דג ממש, ווען זאגט תולעת - מיינט ער א געוויסע דמיון צי תולעת?


ווען א ראשון שרייבט תולעת/סנעיל זאגט ער, אין אנדערע ווערטער, אז טראצדעם וואס אין גמרא שטייט דג קען עס מיינען א תולעת/סנעיל. ווען ער זאגט דג קומט ער נישט שולל זיין אנדערע משמעות'ער, ער איז סומך על לשון גמרא.
קלאר?

2) ווען א ראשון זאגט דג איז דאס נאר כמות, אויב זאגט ער תולעת איז עס איכות?


ניין, נאר ווען א ראשון/אחרון זאגט זיין מיינונג בשעת ער איז דן אויף די מהות - דאס איז איכות (אפגעזעהן צו ער זאגט פיש אדער סנעיל) ווייטער ווען א ראשון/אחרון זאגט זיין מיינונג נישט ווען ער וויל מברר זיין די מציאות הדברים, נאר אגב גררא - דאס איז נאר כמות.

ועוד, איך מיין נישט בדווקא ראשון כנגד ראשון פוסק כנגד פוסק וכדומה. איך מיין נאר אז מ'דארף זעהן וואס די איכות פון די ראיה איז און לויט דעם קובע זיין די מציאות. למשל: אויב וועל איך טרעפן א היסטורי' ביכל (למשל, יוסיפון) און דארט וועט שטיין אז דער חלזון איז א סנעיל, וועט דאס זיין אסאך מער מאסגעבנד אין מיינע אויגן, מער ווי אסאך ספרים. ווייל די איכות פון אזא סארט ראיה וועגט איבער דעם פאקט אז 10 מחברים האבן גמיינט אז חלזון איז א פיש.



3) לאמיר קלארשטעלן נאך א נקידה, נישט נאר וואס מען קריגט זיך דא אויף א מציאות פון א זאך, וואס די חלזון איז געווען, און ווי אזוי דאס האט אויסגעזעהן, נאר אויך א מציאות וואס איז נאך געווען בימי חז"ל, זיי האבן דאס נאך געהאט... מילא ווען זיי זאגן אז דער חלזון איז גופו דומה לים, און אלע ראשונים לערנען אז דאס מיינט א בלויע פיש, איז קלאר ווי דער טאג אז עס מיינט נישט עפעס אנדערש, און ווען די גמרא זאגט ברייתו דומה לדג, און אלע ראשונים זאגן אז עס דאס האט א געשטאלט פון א פיש, (צורתו – רבינו גרשום \ תבנית דיוקנו – רש"י וכו'), מיינט עס אויך זייער פשוט א צורת דג, (אפילו נניח אז ס'איז א סנעיל ברויך א תבנית דיוקן פון א דג),


אבער די ראשונים האבן דאס שוין נישט געהאט.

איך מאך א דעקלעראציע דא הויך בקול וברבים, אז טאמער גייט א חלזון קאנדידאט נישט שטימען מיט סימני הגמרא איז קלאר ווי דער טאג אז דאס איז נישט.


און קיק א חילוק [להבדיל] צווישן די מיורקס חברה און דער ראדזינער, דער ראדזינער פארנעמט בלעטער אויף בלעטער צי מסביר זיין אז ער שטימט לויט אלע פירושים און אלע ראשונים


איך פרעג נאר, פארוואס דארף א זאך שטמען מיט אלע ראשונים? אויב ס'איז דא א מחלוקת וועט עס שטימען נאר מיטן גערעכטן!
ועיין מה שכתבתי לעיל לפארשלאפן.



5) און יעצט איבער די מישונג פון שפראכן, לאמיר קלארשטעלן אביסל די פאקטן.
ערשטענס, אראביש איז בכלל נישט געווען די שפראך וואס מען האט גערעדט במקום האמוראים, (אין בבל) נאר אראמיש, וכל שכן במקום התנאים (תוספתא דמנחות), און די תלמוד הירושלמי, וואס זענען געווען אין ארץ ישראל. (בימי הגאונים האבן די אראבער איינגענימן שוין די גאנצע מידל איסט, און וועגן דעם טרעפט מען שוין יא ביי זיי אראבישע ווערטער
צווייטענס, מען טרעפט כמעט נישט אז מפרשים זאלן מפרש זיין ווערטער אין ש"ס (בבלי וירושלמי) לויט דער אראבישער אויסלייג, קיק אין ערוך און אין די אלע פלעצער, און טאקע פארדעם ווען מען קיקט אין יד רמ"ה זעט מען ווי ס'איז ממש א דבר רחוק ביי אים צי ניצן די אראבישע חאלאזון, וויזוי ער ריפט עס, "אלא מסתברא דהאי חלזון דהכא לאו האיך דאמרינן גבי תכלת הוא, אלא "מינא אחריתא" דמיברי מעפרא וממיא, ומיקרי בלשון ערבי חלזום. ווי דאס איז בעצם א פרעמדע זאך אפילו ציזאם צישטעלן אן אראביש ווארט אין גמרא אריין.
דריטענס, אפילו אראמיש, טרעפט מען אין די גמרא, אז עס איז געווען בולט'דיגע שינוים צווישן בני ארץ ישראל און בני בבל, אין די גמרא נדרים דף ס"ו, ההוא בר בבל דסליק לארעא דישראל, נסיב איתתא, וכו' אמר לה אייתי לי תרי בוצינא, [אין בבלישע אראמיש מיינט עס צוויי מעלאנעס], ואייתי ליה תרי שרגי [בוצינא אין ארץ ישראלדיגע אראמיש יינט לעכט, (שטעל דיך פאר בוצינא קדישא מיינט הייליגע מעלאנע)], אמר לה זילי תברי יתהון ארישא דבבא, [אין בבלי'שע אראמיש מיינט עס א טיר], הוה קא יתיב בבא בן בוטא אבבא, וקא דאין דינא, אזלת ותברת יתהון על רישיה, [ווייל זי האט נישט געוויסט וואס בבלי'שע "בבא" מיינט, און געמיינט אז ער רעדט פון בבא בן בוטא], וגו' עכ"פ מה דאך אראמיש אליינס קיקט אזוי אויס, ווילסטו נאך ברענגען פון אראביש


איך האב אן אנדערן מה-דאך. מה דאך אין אבן עזרא און רמבן על התורה שטעלן זיי צו במקומות אין מספר לשון הקודש צו אראביש. עאכו"כ ארמיש וואס איז זייער ענדליך צו אראביש.

קוק אויך אין הערוך השלם אויף יעדן טריט און שריט ווייזט ער די מקורות אין אראביש.

עטליכע מקורות ממה שהעלתה מצודתי:
בלשון ערבי שהוא ודאי לשון עברית שנשתבשה מעט (רמב"ם, במכתבו לר"ש אבן תבון)

כבר אמרתי, כי רוב לשון ערבי דומה ללשון עברית (אבן עזרא שמות י"ב)

והקרוב שהוא הנקרא כן בלשון ערבי מור שיש ממנו מינין, מור אחמר ואביץ, ובו מקטירין, וריחו מפיח באור ביותר. והנה כל הלשונות עברית וארמית וגם הערביים שוות בו. ובלשון אגדה פרסית או יונית נקרא אנמרנין קרוב לזה, וגם בלשון רומיים נקרא מירא. ולהשואת הלשונות בו נראה שהוא המין ההוא, (רמב"ן שמות ל')

און היצטער צי מצוה-מען סנעיל ראיות, און מיינע דג ראיות,
א) די פירוש פון די זמן "הגאונים" וואס די ברענגסט פון גנזי קדמונים, דארף קלאר געשטעלט ווערן אפאר נקודות.
איינס דער פירוש האט נישט קיין נאמען, ממילא ווייס איך דאך נישט אפילו ווער דאס איז געווען, (אויף די בשמים רא"ש איז געווען מער מסכימים ווי אויף דעם כתב יד).


כ'האב שוין געענטפערט פריער אויף דעם.

כ'האב הנאה אז דו ברענגסט די צאל מסכימים אויפן בשמים ראש, און קענסט צולייגן צום ליסטע די מסכימים אויפן פאלשן קדשים ירושלמי. און סך הכל וועסטו האבן א ראיה מוכרחת אז א מציאות ווערט נישט גע'פסק'נט לויט די נומבער פון מסכימים.

צווייטענס, ער קען אפילו נישט זיין מימי הגאונים, ווייל ער ברענגט רב האי גאון, וואס איז געווען די לעצטע גאון, און רבינו חושיאל וואס איז שוין געוון א דור שפעטער, און רבינו חננאל וואס איז געווען א זוהן פון רבינו חושיאל, דאס הייסט נאך א דור שפעטער, ממילא איז מוכרח אז מען רעדט פון איינעם וואס איז שוין געווען שפעטער ווי דער ערוך, (וואס איז געווען א תלמיד פון רבינו חננאל) און ער האט נישט קיין נאמען. [און דער פירוש אויף חלזון ברענגט ער נישט פון קיין איין גאון נאר זיין אייגענע פירוש.]

די ראיה ווערט נישט שוואכער אז מ'איז א דור שפעטער, און נישט שטערקער א דור פריער, און אפילו 10 דורות.
דער עיקר: אז ס'איז דא שטארקע מקורות פון אזוינע וואס זענען נישט געווארן פארפירט פון די 'פראפעסארן' און נישט געליינט די פאלשע תרגומים פון ר' קאפח וכו' וכו', און ס'זעט נישט אויס אז זיי האבן 'אפגעלאכט' פון די גמרא, און האבן נישט לצנות ג'מאכט פון אלע סימנים וועלכע די גמרא גיבט, און עם כל זה האבן זיי אנגענומען אז חלזון איז א סנעיל.

ואידך פירושא.

ב) די ר' תנחום הירושלמי וואס די ברענגסט, וואס איך אויך נישט קלאר ווער ער איז געווען, אבער זיכער אין א תקופה נאכן - אדער אפשר בימיו פון- רמב"ן, און עס איז בכלל נישט א שטערקער ראי' ווי דער ערוך איז א פירכא, פונקט ווי ער שטעלט עס ציזאם גייט דער ערוך און ציטיילט עס.


איך ווייס אויך נישט פונקטליך ווער ער איז געווען. זיי שרייבן ער איז געבוירן נאך בחייו פון רמב"ם. אבער דאס איז נישט בעצם נוגע צום שמועס, וכמו שכתבתי לעיל.


) דער חוות יאיר וואס די ברענגסט, שרייבט אז עס ווערט געמאכט מדם דג הפורפור, איז קלאר אז ער האט דאס נישט געזעהן, און אוודאי נישט געשטיצט.
איינס ער ריפט עס א דג הפורפור, וואס א בלינדער זעהט אז דאס איז נישט פיש, נאר ער האט אבער געוויסט פון די גמרא אז עס ברויך זיין א פיש, פארדעם ריפט ער עס דג, און לולא זעהט ער עס ווען, וואלט ער נישט גערעדט דערפין.


1. כמובן, איך מיין איז אז ער האט געהאלטן היות ס'איז אין ים ווערט דאס אנגערופן "דג".
2. מסתם האט ער יא גוואוסט וויאזוי ס'זעהט אויס. ער וואלט נישט סתם געשריבן אין זיין ספר מבלי עיון וחקירה. און כידוע אז דער חוות יאיר איז געווען א שטארקע בקי אין וועלטליכע חכמות.

צווייטענס, אויב איז ער געווען אזוי קלאר דערמיט, וויזוי די שרייבסט אויבן אז דער חוות יאיר איז בתור פסק הלכה למעשה, פארוואס איז ער נישט געגאנגען דערמיט.


א גוטע קושיא, איך ווייס נישט :? . כ'קלער, קודם כל האט ער דאס נישט געקענט אזוי לייכט באקומען, דאן ווייס איך נישט וואס מ'דארף אלס האבן צום פארבן, וואס ער האט מעגליך נישט געהאט. ועוד ועוד.

(איך ווייס אז די גייסט מיר באלד ענטפערן, אז ער האט נישט געוויסט אז מען דארף עס לייגן אינטער די זין,


ניין, ווייל ער האלט אז די קאליר איז פורפל, און נאר פאר בלוי דארף מען די זין.

(וואס דאס איז אזא וויכטיגע חלק אין צביעת המיורקס, פארוואס זאגט עס נישט די גמרא אין דף מ"ב ע"ב, ביי האי תכילתא היכא צבעיתו לה), אבער דאס איז שקר, כמבואר אין אלע גוישע פריערדיגע פארשער האבן געוויסט וויזוי מען מאכט בלוי דערמיט, ואכמ"ל


הוא מותיב והוא מפרק לה.
די "מיורעקס חברה" זענען דיר זיכער מכיר טובה ;l;p- ....

קענסט אפשר מפרש זיין?
מ'קען דאס באמת פארבן בלוי אהן די זין?
וויאזוי?
וואס פאר אן אינטערעסע האבן זיי עס צו טוהן דורכן זין?
פון וועלכע גוישע פארשער רעדסטו?
אנא תחכמני - איך בין זעהר אינטערסירט אין דעם גאנצן נושא. (ווען קומט אייער ספר ארויס?)

ד) דער יעב"ץ זאגט דומה לדג והומט ימי, ווער האט די געזאגט אז עס איז א חומט וואס האט א געוויסע דמיון צי א דג (סך הכל מיט דעם וואס ער געפינט זיך אין ים – און ער זאגט דאך שוין ימי) אפשר פארקערט א דג וואס האט א דמיון צי א חומט, למשל די ראדזינער פיש, וואס אויסזעהן זעהט עס אויס ווי א פיש, אבער ער איז נישט ממש א פיש, למשל ער קען נישט שווימען דארך זיינע פליס פעדערן, נאר דארך שפריצען זיין בליט און אזוי שווימט ער וכדומה, און נאך פארשידענע ענינים.


אפשר פארקערט? יא אפשר, אבער זייער נישט מסתבר.

ה) און יעצט וועל מיר גיין צים ערוך


כבר עניתי אודות הערוך כמה פעמים, שאכן אין ראיה אבל אי אפשר לדייק להיפוך.
ובפרט שנאמן ביתו ה"ר בנימין מוספיה כותב שאין לדייק מזה.

אפשר האט ער דאס צוטיילט ווייל דער חלזון איז פון יבשה, און די אנדערע איז פון ים.

די גמרא פון שבת כו זעהט מען אז מען האט געניצט די חלזון פאר גוישע [נבוזראדן] בלוי וואל (נישט פורפורא),

מנא לך הא אז "נישט פורפורא"?

און אפילו נניח אז אין לשון הקודש (תורה) קען זיין האלט דער "אבן עזרא" אז עס מיינט ציברעכן א ביין, אבער אין לשון משנה און גמרא זיכער נישט, ווייל וויזוי וועט ער טייטשן פציעת זיתים, און פוצע שני חוטין, און נאך הינדערטער אזעלכע (זיך נאך אויף בר אילן).


פציעת זיתים:
רש"י מס' שבת נ: ד"ה לפצוע זיתים "בליצי"א בלע"ז על הסלע, למתק מרירותו", ובתוס' שם ד"ה מהו לפצוע "פירש בקונטרס להכותם על הסלע", וכ"פ רש"י שם דף קמ"ה. ד"ה המפצע

גיטין נו: כשמת פצעו את מוחו, ומצאו בו כצפור דרור משקל שני סלעים

ח) נאך א זאך עס איז דא פיל ראשונים ואחרונים וואס האלטן אז דער חלזון איז געווען א דג טהור, ווייל לא הוכשר למלאכת שמים אלא עור בהמה טהורה בלבד, און זיי זאגן אז דער תולעת שני קימט נישט דער בליט פון דעם ווארים, נאר פון די גרגרים האדומים וכו' וואס איז נישט די גוף התולעת, און דער חיד"א ברענגט דאס קלאר, און האלט אז לכאורה איז דער חלזון געווען א דג טהור.
יעצט, ס'איז נישט דא קיין מציאות אז א סנעיל זאל זיין טהור, ממילא איז לויט די אלע ביסטו אפגעפרעגט. און דאס איז אסאך שטערקער ווי רמזים אז די חלזון איז דומה לדג וחומט ימי וכדומה.

ווייז מיר בבקשה וועלכע ראשון זאגט אז דער חלזון איז א דג טהור, חוץ רבינו בעל כזבי הראש.

דער גרויסער בקי דער חיד"א ברענגט נישט קיין שום מקור אז דער חלזון איז טהור אויסער דעם בשמים ראש. און צום סוף פון יענע תשובה זאגט ער אז ער הערט אז סאיז דא א פקפוק אויפן ספר ממילא שטעלט ער זיך דא אפ, און איז נישט ממשיך ווייטער.

לענ"ד פשוט שהמהר"ם חביב (וכמו כן החתם סופר (יו"ד סי' רע"ו) שכתבו דהוא מין טמא אמרו כן בהסתמכם על רש"י שהיא תולעת, וכמו שכתב הנודע ביהודה לצדד בדעת רש"י. וקצת צ"ע על החיד"א שלא העיר מזה.

רש"י, רמב"ן, ראב"ד, ריטב"א ר"ן וואס איך גדענק יעצט זענען ראשונים וואס האלטן זיכער אז ס'איז טמא, ווייל זיי הלטן אז ס'איז א תולעת.
נישט קיין רמזים!
יד רמ"ה (עכ"פ לפי ההו"א שלו) האט אויך נישט קיין פראבלעם.

ט) און יעצט וועגן עולה א' לשבעים שנה, רש"י און אנדערע ראשונים נעמען אן פאר א פשטות אז דער חלזון איז עולה א' לשבעים שנה ווי אויבן דערמאנט, און האלטן נישט אז מען רעדט דא פון מיסטישע זאכן קבלה מיט זוהר'ס, נאר די גייסט און די מאכסט דעם עולה אחד לשבעים שנה זייער הייליג, כאילו עס גייט אויף א זייגער און פונקט זיבעציג יאר אויפן טאג קימט עס ארויף, כדאי אז נאכדעם זאלסטו קענען לאכען אז עס איז מיסטיש קבליש און דאס גלייכן,
די אמת איז אבער אז די גמרא מיינט נישט פינקטליך זיבעציג יאר, נאר עס איז דא אזוי ווייניג פונעם חלזון אז אין א רעינדש פון זיבעציג יאר קומט עס ארויף אינגאנצען איין מאל אין זיבעציג יאר, (און דעמאלטס איז איינס פון די צוויי, אדער איז אין איין חלזון דא געניג בליט פאר זיבעציג יאר, אדער ווערט דעמאלטס געבוירן א סאך פון דעם מין, [אפשר וועגן גלאבעל ווארמינג...], ממילא איז געווען געניג).



איך בין מסכים לדבריך הונדערט פראצענט!
דער עיקר וואס איך וויל ארויסברענגען אז דער תכלת איז נישט פארבונדן מיט מעשה נסים. און איך האב הנאה אז דא זענען מיר איינשטימיג ;l;p- .


י' און י"א
איך האלט נאכנישט ביי די סימנים, איך וויל ערשט קלאר ווערן מער/ווייניגער וואס איז דאס בכלל דער חלזון.
איך קען נישט אזוי שנעל.



און יעצט אויף דעם וואס די מאכסט אוועק א גאנצע ליסט מיט ראשונים אז דאס איז נאר כמות (איכות איז נאר וואס שמעקט דיך...) דארף ארויסגעברענגט ווערן א פשוטע נקודה, פאר עפעס א סיבה איז איינגעפאלען פאר אזוי פיל ראשונים צי שרייבן אז דער חלזון איז א דג, הלא דבר הוא, און עס מיז זיין איינס פון די צוויי, 1) אדער אז זייער רבי האט זיי אזוי געזאגט, און מסורה מדור דור, (און נישט ווי די, וואס די לאכסט פון די מסורה פון דיין רבי) 2) אדער ווייל זיי האבן אזוי פארשטאנען מסוגית הגמרא

1. ווי האסטו געזען אז איך זאל אוועקמאכן?
2. די סיבה איז ווייל דאס איז די פשוטע לשון הברייתא. און אויך היות עס לעבט אין וואסער איז ער א דג.
3. ווען האסטו מיך געזעהן לאכן פון די מסורה פון מיין רבי?.
4. פארוואס אטאקירסטו מיך פערזענליך :cry: ?

און יעצט וויל איך נאר דערמאנען, אז סאיז דא נאך גאנצע סוגיות איבער די מהות החלזון, וואס מען האט נאך נישט ציגערירט ווי די גמרא אין שבת דף ע"ד איבער די אופן צידת החלזון, שבת דף ע"ה איבער חיוב צידה, חיוב דישה, נטילת נשמה, דם החלזון מפקיד פקיד, פסיק רישא דלא ניחא לי', די גמרא מנחות דף ס"ב ע"ב איבער די אופן צביעת התכלת, און די בדיקה, די גמרא אין זבחים צה, ב"ק צג, איבער די מהות פון תכלת, און פון קלא אילן, און נאך


אדרבה, פתח פיך ויאירו דבריך, איך בין זייער פאראינטרסירט אין דעם גאנצן נושא.
איך האב מיר שוין פארשאפט דעם "לולאות תכלת" (איז דער רב טייטלבוים א סיגעטע אייניקל??)
און כ'האף בקרוב צו קענען קויפן אייער ספר אויך. אבער ביזדערווייל זיי אונז מזכה דא אנליין.



און צים סוף וויל איך ברענגען דעם ספרי, איבער די גניזת התכלת, אין פרשת וזאת הברכה
אמר ר' יוסי פעם אחת הייתי מהלך מכזיב לצור, ומצאתי זקן אחד,
שאלתיו - פרנסתך במאי היא
אמר לי – מחלזון
אמרתי לו - ומי מצוי
אמר לי - השמים מקום בים שמוטל בהרים, וסמומיות מכישות אותו ומת ונימק במקומו
אמרתי - השמים זכר היא שנגנז לצדיקים לעתיד לבא.


באמת א אינטערסאנטע און שווערע ספרי.
איך האב נישט קיין פשט. ס'איז אויך לאו סיפיה רישיה ולאו רישיה סיפיה.
נאך א קושיא, בזמן רבי יוסי (=תקופת התנאים!) איז שוין מער נישט געווען קיין חלזון? אתמהה!
כ'וועל בל"נ מעיין זיין וועגן דעם.

איר האט יא א פשט?
לעצט פאראכטן דורך mitzva man אום מוצ"ש דעצמבער 12, 2009 10:53 pm, פאראכטן געווארן 2 מאל סך הכל.
לשמור ולעשות ולקיים

אלד וויליאמסבורג
שר האלפיים
תגובות: 2891
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
לאקאציע: וויליאמסבורג בריק

תגובהדורך אלד וויליאמסבורג » פרייטאג דעצמבער 11, 2009 7:48 am

קיין איין גמרא וואס איך האב דערמאנט האסטו נישט גע'ענטפערט
און ביסט פארנימען מיט יעדע מינדעסטע אויסדריק וואס איך האב געשריבן

mitzva man האט געשריבן:
3) לאמיר קלארשטעלן נאך א נקידה, נישט נאר וואס מען קריגט זיך דא אויף א מציאות פון א זאך, וואס די חלזון איז געווען, און ווי אזוי דאס האט אויסגעזעהן, נאר אויך א מציאות וואס איז נאך געווען בימי חז"ל, זיי האבן דאס נאך געהאט... מילא ווען זיי זאגן אז דער חלזון איז גופו דומה לים, און אלע ראשונים לערנען אז דאס מיינט א בלויע פיש, איז קלאר ווי דער טאג אז עס מיינט נישט עפעס אנדערש, און ווען די גמרא זאגט ברייתו דומה לדג, און אלע ראשונים זאגן אז עס דאס האט א געשטאלט פון א פיש, (צורתו – רבינו גרשום \ תבנית דיוקנו – רש"י וכו'), מיינט עס אויך זייער פשוט א צורת דג, (אפילו נניח אז ס'איז א סנעיל ברויך א תבנית דיוקן פון א דג),


אבער די ראשונים האבן דאס שוין נישט געהאט.

איך מאך א דעקלעראציע דא הויך בקול וברבים, אז טאמער גייט א חלזון קאנדידאט נישט שטימען מיט סימני הגמרא איז קלאר ווי דער טאג אז דאס איז נישט.


ווינדערליך, תוך כדי דיבור וואס די מאכסט אוועק א גמרא, מיט דריי סימנים אויפן חלזון, וואס אלע ראשונים לערנען איין פשט, מיטן נארישן תירוץ אז די ראשונים האבן דעם חלזון נישט געזעהן, (נאר די חוות יאיר שטייצעך), און גלייך מאכסטו א דעקלעראציא - אז טאמער גייט א חלזון קאנדידאט נישט שטימען מיט סימני הגמרא איז קלאר ווי דער טאג אז דאס איז נישט געוואלדיג...

אויב האלטסטו אן מיט די מהלך, מיין איך וועט מען מיזען אריין שטעלן א מאדערעיטאר, און גיין איין זאך אויף אמאל, אז די זאלסט נישט קענען ספינען, און פארנעמען צייט אויף סתם אויסדריקן.

איינער טראגט זיך אן צי נעמען דעם פאסטן אלץ מאדערעיטאר?
הא! האסט נישט קיין רעכט צו ליינען די תגובה.

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » פרייטאג דעצמבער 11, 2009 11:01 am

ווינדערליך, תוך כדי דיבור וואס די מאכסט אוועק א גמרא, מיט דריי סימנים אויפן חלזון, וואס אלע ראשונים לערנען איין פשט, מיטן נארישן תירוץ אז די ראשונים האבן דעם חלזון נישט געזעהן, (נאר די חוות יאיר שטייצעך), און גלייך מאכסטו א דעקלעראציא - אז טאמער גייט א חלזון קאנדידאט נישט שטימען מיט סימני הגמרא איז קלאר ווי דער טאג אז דאס איז נישט געוואלדיג...


האסט נישט פארשטאנען וואס כ'האב גשריבן. דאס וואס איך האב געזאגט לגבי די ראשונים נישט האבן גזעהן דעם חלזון איז בהמשך צו מיין שקלא-וטריא מיט 'פארשלאפן' אז דאס איז א מציאות'דיגע שאלה.

לגבי די סמנים פון די גמרא. איך בין נאך נישט שטארק באקאנט מיט די אלע מעגליכע פשטים. איך דארף זעהן וואס דער "לולאות תכלת" זאגט. דערווייל ווייס איך וואס כ'האב געזעהן אין יענע "קובץ" וואס איך דא גאפאוסט. (איך גיי עס אי"ה באקומען אין PDF, וועל איך עס נאכאמאל ארויפלייגן)

איך בין נאך נישט גרייט צום נעקסטן שטאפל (-די סימנים פון דעם חלזון, ושאר הגמרות) איידער איך האב א שטיקל השגה אין די טייטטש פון "חלזון".

אויב חלזון מיינט א סנעיל דארף מען איין וועג לערנען די סימנים, אויב מיינט עס א פיש וועלן מיר פארשטיין די סימנים אנדערש. ניין?

איר האט צוויי מאל גשריבן אז פיל ראשונים האלטן אז דער חלזון איז א דג טהור. איך האב געבעטן א מראה מקום פון א ראשון (חוץ דעם בשמים ראש). איך האב נישט געטראפן קיין איין ראשון זאל אזוי זאגן!

איך ברענג פון ראשונים וואס שרייבן אפען "תולעת" און איר זאגט אז דאס איז רמזים?!

.
לשמור ולעשות ולקיים

יהיה כן
שר תשעת אלפים
תגובות: 9196
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 03, 2009 2:25 pm

תגובהדורך יהיה כן » מוצ"ש דעצמבער 12, 2009 7:30 pm

mitzva man האט געשריבן:
האלטן אז דער חלזון איז א דג טהור. איך האב געבעטן א מראה מקום פון א ראשון (חוץ דעם בשמים ראש). איך האב נישט געטראפן קיין איין ראשון זאל אזוי זאגן!

איך ברענג פון ראשונים וואס שרייבן אפען "תולעת" און איר זאגט אז דאס איז רמזים?!

.


די ראשונים דארפסטו זוכן ביי מלאכת המשכן צי עס האט געדארפט זיין מן המותר בפיך
הג"ר הלל משה געלבשטיין (ר' מעשיל) מירושלים חיבר ספר שלם נגד הראדזינער, ושם בספרו 'אור לישרים פתיל פרק התכלת סימן ב', איז מברר פון 'ראשונים' אז דער תכלת האט געמוזט זיין מדג טהור, שלא הוכשר למלאכת המשכן רק הבא מדג טהור פאר דו שרייבט הנחות קוק נאך די מראה מקומות וואס פריערדיגע האבן שוין געשריבן אין מברר געווען
איינע פון די ראשונים וואס מען ברענגט אראפ איז דער רבינו בחיי פ' תרומה וואס זאגט אז משי האט מען נישט גענוצט למלאכת המשכן ווייל עס קומט פון א דבר טמא
ס'יז א שאד זיך ארומציקריגן אויף דעם ווייל כבר הלכו בה נמושות....

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » מוצ"ש דעצמבער 12, 2009 8:29 pm

יהיה כן,

איך זיך איין ראשון זאל אזוי זאגן לגבי חלזון של תכלת!
חוץ דעם רבינו בחיי וואס רעדט פ"וו מ'האט נישט גענוצט משי ביי עבודת המשכן, ווייס איך (דערווייל) נישט פון קיין אנדערע ראשון, אפילו לגבי משי.

אויב איך דארף ברענגן א משל אויף איכות פון א ראיה (בעסער געזאגט: די חסרון פון איכות) איז דאס מיין בעסטער משל.

רבינו בחיי רעדט פון משי, קומט מען און מ'זאגט אז ס'מוז זיין אז ער האלט אז דער חלזון איז כשר, ווייל אויב נישט איז שווער. ס'איז א גוטע קושיא, אבער מ'קען פון קושיות נישט בויען קיין מסקנות!
דער חתם סופר פרעגט טאקע, און ער זאגט נישט "זעט מען אז דער רבינו בחיי האלט אז דער חלזון איז א כשר'ע פיש"...

שו"ת חתם סופר חלק ב (יורה דעה) סימן רעו
והנה מ"ש הגאון ז"ל דמשי הוא דבר טמא שהוא מרוק פיו של תולע כן כ' ג"כ רבינו בחיי פ' תרומה דמשו"ה לא הי' משי במלאכת המשכן מפני שאינם מותר בפיך ולדבריו צ"ל תולעת שני שהוא צמר צבוע בדם התולע צ"ל דבצבוע לא אכפת לן אם אינו מותר בפיך וכמדומה לי שהחלזון שצובעי' בו תכלת למקדש איננו מן המותר בפיך...


וחוץ מזה אבן עזרא, רוקח און אברבנאל זאגן אז תולעת שני איז טאקע משי! (ס' לולאות תכלת ע' 186)
לשמור ולעשות ולקיים

יהיה כן
שר תשעת אלפים
תגובות: 9196
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 03, 2009 2:25 pm

תגובהדורך יהיה כן » זונטאג דעצמבער 13, 2009 12:13 am

וואס האבעך מיך צי טענה'ן ווען דיינע אלע טענות האט מען שוין לאנג לאנג צוריק גערעדט, נאך בחייו פונם ראדזינער קוק דזשע דא
זעה דורך דעם גאנצן סימן ב' (אינטרעסאנט אויך צי ליינען סוף הסימן ווי ער פארציילט די געשלעג וואס סי'ז פארגעקומען אויף טישן און בענק.... מיט ר' עקיבא יוסף'ן און בריסקער רב מהרי"ל דיסקין....)

וואס מיין נקודה איז אז עס זענען יא דא ראשונים וועלכע האלטן אז סי'ז א דג טהור, אפילו דער אבן עזרא רוקח אברבנאל (וועלכער איז גראדע נישט קיין ראשון...) זאגן אז תולעת שני איז משי. אבער דער רבינו בחיי זאגט דאך פארט אז צי מלאכת המשכן דארף זיין מן המותר בפיך, און וועסטו זיכן תירוצים (אז סיז נאר חזותא וכדומה ווי ר' שמואל לאנדא זאגט אין נוב"י) איז מיר שוין לייכטער צי זאגן אז יא!, דער רבינו בחיי איז דער ראשון וואס האלט אז חלזון איז א דג טהור!!, סאו שריי נישט אז ס'יז נישטא קיין ראשון וואס זאגט אז חלזון איז א דג טהור. דו האסט דאך שוין עניוועי אזוי פיל ראשונים וואס זאגן אז חלזון איז א סנעיל, אפילו דעם רמב"ם האסטו שוין גענומען פאר דיין זייט, פארגין כאטש איין ראשון פאר חלזון ס'איז א דג טהור..................

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » זונטאג דעצמבער 13, 2009 9:42 am

.
ר' מעשיל ברענגט נישט קיין שום ראשון, לפי מיעוט עיוני, אויסער דעם רבינו בחיי. חוץ מזה האט ער גמטריאות וואס זאגן בפירוש אז ס'איז טהור... (איך האב שוין אין די לעצטע פאר וואכן א סאך גקוקט אין ר' מעשיל'ס ספר. וואס זאל איך דיר זאגן, זיין שנאה צום תכלת (אדער צום רג"ה דער בעל התכלת) איז ממש מקלקלת את השורה. )

לענינינו, דו ווילסט האלטן אז דער רבינו בחיי האלט אז דער חלזון איז א כשר'ע פיש. דער חתם סופר האלט אנדערש, כאטש ער האט זייער גרינג געקענט זאגן ווי דו.

פארגעס נישט, מיר פריוון אויסצוגעפונען דעם פשוט'ן טייטש פון דאס ווארט "חלזון", מהיכי תיתי אז דער רבינו בחיי האט גהאט אן אנדערן טייטש?

דו און אלד ווילי האטס ביידע געשריבן, עטליכע מאל, אז ס'איז דא א סאך ראשונים וואס האלטן אז דער חלזון איז טהור. און מיר ענדיגן אן קיין איין ראשון וואס זאגט אזוי, און נאר מיט איין קושיא לויטן רבינו בחיי, וואס דער חתם סופר ועוד זענען מיישב. דאס אלעס?

לולא דמסתפינא וואלט איך געזאגט אז איר זענט נאכגעשלעפט גווארן פון אור לישרים, ער שרייבט מיט אזא פייער אז מ'פארגעסט זיך אפילו אז ער האט נישט צו זיין זייט (לגבי די נקודה: טהור או טמא) אפילו איין ראשון. ס'מאכט זיך אמאל אז דער זכרון רעדט איין זאכן וואס זענען נישט פונקטליך אזוי...

.
לשמור ולעשות ולקיים

אלד וויליאמסבורג
שר האלפיים
תגובות: 2891
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 07, 2008 8:22 am
לאקאציע: וויליאמסבורג בריק

תגובהדורך אלד וויליאמסבורג » זונטאג דעצמבער 13, 2009 3:06 pm

mitzva man האט געשריבן:וחוץ מזה אבן עזרא, רוקח און אברבנאל זאגן אז תולעת שני איז טאקע משי! (ס' לולאות תכלת ע' 186)


קעגן א משנה מפורשת אין כלאים פ"ט, ביסטו ביים דעת?
הא! האסט נישט קיין רעכט צו ליינען די תגובה.

אוועטאר
mitzva man
שר חמישים ומאתים
תגובות: 325
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 27, 2009 10:50 am
לאקאציע: *** Yeshiva Gedolah

תגובהדורך mitzva man » זונטאג דעצמבער 13, 2009 8:12 pm

mitzva man האט געשריבן:
וחוץ מזה אבן עזרא, רוקח און אברבנאל זאגן אז תולעת שני איז טאקע משי! (ס' לולאות תכלת ע' 186)


קעגן א משנה מפורשת אין כלאים פ"ט, ביסטו ביים דעת?


א. נישט איך זאג אזוי, נאר דער אבן עזרא, רוקח און אברבנאל (אזוי אויך ר"א בן הרמב"ם ברענגט דאס אלס א שיטה, כאטש ער בלייבט נישט אזוי ועיין גם בבעלי תוספות על התורה (עי' תוספות השלם פ' תרומה)
ודעתם רחבה מדעתנו

ג. דער ערוך אין ערך תכלת ברענגט טאקע די ראיה, און איז מכריע אז תולעת שני איז וואל. ברוך שכיוונת.

ד. וויאזוי ביסטו מיישב דער משנה אין כלאים פון 1) דער חשן, ציץ און אבני שהם וואס דער כה"ג האט געטראגן האט גהאט גאלד (בדוחק י"ל דנקראו תכשיט לא בגד). 2) די חוטי זהב משזר אין דעם אפוד פון כהן גדול?

איך קלער אפשר מיישב צו זיין אז די משנה רעדט נאר פון בגדים פון כהן הדיוט.

אויב איז מיין תירוץ גוט, איז אויך מיושב וואס דער ערוך פרעגט אויף דעם פשט פונעם אבן עזרא.


אבער לענינינו האט דאס נישט קיין סאך. ביסטו מודה עכ"פ אז לא מצאת לך חבר בדעת הראשונים אז דער חלזון איז טהור, חוץ פון די מזויפ'דיגע תשובות בשמים ראש?

מעג איך דאסמאל אננעמען דיין שתיקה כהודאה? :wink:
לשמור ולעשות ולקיים

אוועטאר
געלעגער
שר עשרת אלפים
תגובות: 11890
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 17, 2009 5:52 pm

תגובהדורך געלעגער » זונטאג דעצמבער 13, 2009 10:22 pm

אל כבוד מעלות, הרב וויליאמסבורג ישן, וחבירו בדומה לו איש מצוות, ני"ו.

איך האב נישט ליב אריין צוהאקן אונמיטן די דברי תורה, אבער כדי איר זאלט נישט שפירן אז מ'הערט איך נישט צו, וויל איך איך נאר איינמעלדן אז מיר הערן און טרינקן מיט דורשט אייער רייד,
ס'איז הערליך און געשמאק צו ליינען דער זה בונה וזה סותר,
די ידיעות וואס מ'קויפט זיך דא איין איז נישט צו באדאנקען,

גייטס אן, מיר קוקן און לעכצן אויף נאך,

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 21983
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » מאנטאג דעצמבער 14, 2009 9:16 am

mitzva man האט געשריבן:[ד. וויאזוי ביסטו מיישב דער משנה אין כלאים פון 1) דער חשן, ציץ און אבני שהם וואס דער כה"ג האט געטראגן האט גהאט גאלד (בדוחק י"ל דנקראו תכשיט לא בגד). 2) די חוטי זהב משזר אין דעם אפוד פון כהן גדול?
איך קלער אפשר מיישב צו זיין אז די משנה רעדט נאר פון בגדים פון כהן הדיוט.

כן הוא בתוי"ט.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.


צוריק צו “ידיעות התורה”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: Toyota, קרייסלער און 12 געסט