רבי שלמה לוריא המהרש"ל אבד"ק לובלין - י"ב כסלו של"ד

תולדות וסיפורי צדיקים וחסידים

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

איטשע
שר האלף
תגובות: 1727
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

רבי שלמה לוריא המהרש"ל אבד"ק לובלין - י"ב כסלו של"ד

תגובהדורך איטשע » מיטוואך נובעמבער 25, 2009 10:48 am

רבינו שלמה לוריא אבד"ק לובלין
מח"ס שו"ת מהרש"ל ועוד.

דער מהרש"ל איז געבוירן אין יאהר ר"ע צו זיין פאטער רבי יחיאל, ער האט געצויגן זיין יחוס ביז רש"י ז"ל דורך זיינע איידימער דער ריב"ם און דער ריב"ן.
זיין מאמע איז געווען דער טאכטער פון רבי יצחק קלויבר, און הגם ער האט געהאט נאך עטליכע חשוב'ע איידימער, ווערט אלס באטראכט, אלס "אבי אמו של המהרש"ל".
כשהגיע לפרקו האט ער חתנו געהאט מיט א טאכטער פון רבי קלונימוס הירושלמי.
ער איז געווען פון די לייבן פון די תלמידים פון דער רבי ר' שכנא, און האט זיך געשריבן מיטן רמ"א - וואס איז געווען בערך 20 יונגער פון עם - מיט גרויס דרך ארץ.
דער מהרש"ל איז געווען רב אין לובלין און דארטן האט ער אנגעפירט זיין ישיבה, וואס האט ארויס געגעבן די רבנים פונעם קומענדיגן דור.
ה"ה בעל משאת בנימין, ר' יעקב קיצינגען, רבי אליהו בעל שם אבד"ק חעלמא (זקינו של החכ"צ - אין להחליפו עם ר"א בע"ש מווירמייזא תלמיד המהר"ל), בעל עוללות אפרים, רבי חיים מפרידבורג בעל ס' החיים ואחיו רבי יעקב ורבי העלמן אחי המהר"ל מפראג.

עס איז דא וואס רעכענען אויך אויס דער של:ה הק' צווישן זיינע תלמידים, עס איז א טעות ווייל דער של"ה איז געווען א תלמיד פון דער מהרש"ל השני - רבי שלמה ליבוש'ס.

ער האט מחבר געוען עטליכע ספרים, שו"ת מהרש"ל, חכמת שלמה און נאך און נאך

דער מהרש"ל איז נסתלק געווארן י"ב כסלו שנת של"ד אין דער עלטער פון 64 יאר.

ברוקלין
שר חמישים ומאתים
תגובות: 372
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוקטובער 18, 2009 1:53 pm

תגובהדורך ברוקלין » מיטוואך נובעמבער 25, 2009 2:56 pm

איטשע האט געשריבן: רבי אליהו בעל שם אבד"ק חעלמא (זקינו של החכ"צ - אין להחליפו עם ר"א בע"ש מווירמייזא תלמיד המהר"ל).



עס איז געווען א ר' אליהו בע"ש (נפטר שצ"ו) וואס איז געווען א אייניקעל פין השר השתדלן ר' יוסלמאן זצ"ל, איז דאס א דריטע ר' אליהו בע"ש?

איטשע
שר האלף
תגובות: 1727
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » דאנארשטאג נובעמבער 26, 2009 4:01 am

ברוקלין האט געשריבן:
איטשע האט געשריבן: רבי אליהו בעל שם אבד"ק חעלמא (זקינו של החכ"צ - אין להחליפו עם ר"א בע"ש מווירמייזא תלמיד המהר"ל).



עס איז געווען א ר' אליהו בע"ש (נפטר שצ"ו) וואס איז געווען א אייניקעל פין השר השתדלן ר' יוסלמאן זצ"ל, איז דאס א דריטע ר' אליהו בע"ש?

רבי אליהו [לואנץ] בע"ש אבד"ק ווירמייזא איז געווען א זונ'ס זון פון ר' יוסלמן איש רוסהיים.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרת אלפים
תגובות: 18675
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » זונטאג נובעמבער 29, 2009 8:38 am

איטשע האט געשריבן:רבי חיים מפרידבורג בעל ס' החיים ואחיו רבי יעקב ורבי העלמן אחי המהר"ל מפראג.

כפי המונח בזכרוני שטימט דא עפעס נישט, אדער דער מקור איז נישט מוסמך.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

איטשע
שר האלף
תגובות: 1727
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » זונטאג נובעמבער 29, 2009 9:20 am

farshlufen האט געשריבן:
איטשע האט געשריבן:רבי חיים מפרידבורג בעל ס' החיים ואחיו רבי יעקב ורבי העלמן אחי המהר"ל מפראג.

כפי המונח בזכרוני שטימט דא עפעס נישט, אדער דער מקור איז נישט מוסמך.


דער מקור איז זייער מוסמך, עס שטאמט פון מגלת יוחסין בסוף ספר מטה משה, און שפעטער געדרוקט באזונדער אלס מגלת יוחסין למהר"ל מפראג...

אוועטאר
farshlufen
שר עשרת אלפים
תגובות: 18675
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » זונטאג נובעמבער 29, 2009 9:22 am

נו נו פון דעם רעד איך, דאס איז א שטארק מפוקפק'דיגער און סתירות'דיגער מקור.

אגב דארט שטייט נישט: אחי המהר"ל ר' יעקב ור' העלמאן נאר אחי אבי המהר"ל און א גאנצע מכלומר'שטע מעשה דערויף, וכל בר בי רב ווייסט אז עס שטימיט נישט לפי השנים.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

איטשע
שר האלף
תגובות: 1727
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » מאנטאג נובעמבער 30, 2009 6:34 am

פאר מיר גייען ווייטער, לאמיר פארעכטן מיין טעות, אמת נאר צוויי "פעטער'ס" פונעם מהר"ל האבן געלערנט ביים מהרש"ל, הג"ר יעקב ואחיו ר' העלמאן.

צו זאגן אז יענע מגלת יוחסין אז "מפוקפק" חס מלהזכיר, עס איז געשריבען געווען דורך הג"ר מאיר פערליס דומ"ץ פראג.
אז די (און אנדערע) האסט א קשיא, מאכט עס נאך נישט קאליע, דעם גאנצ ספר.

יעצט לאמיר זעהן אויב דער חשבון קלאפט:
דער מהרש"ל איז געבוירן לויטן מליצי אש אין שנת רע. ווידער דער מהר"ל איז געווען די יונגסטע פון די קינדער, דער מהר"ל איז געבוירן לויטן אויבנדערמאנטע מגלת יוחסין אין שנת רסו, קומט נישט אז ער איז געווען עלטער, פונעם מהר"ל כל שכן אז זיינע פעטערס זענען געווען נאך אסאך עלטער פונעם מהרש"ל.

ווי עס שיינט איז דא א צומישעניש, דער מהרש"ל ברענגט אין זיינע תשובות עטליכע מאל די ברודער פונעם מהר"ל (כן מבואר במג"י הנ"ל ואעיין במהרש"ל בהקדם האפשרי ואנסה לציין ציונים). למעשה דאס וואס עס שטיי אין יענע מג"י אז דער מהר"ל איז געווען בן צ"ז בהסתלקותו איז איוך נישט אזוי אויסגעהאלט אנדערע מקורות צייכענען צו 10 יאהר שפעטער, לויט דעם קלאפט שוין דער חשבון אביסל בעסער, אין יתכן אז עס האנדלט זיך דא טאקע פון אחי המהר"ל און נישט זיינע פעטערס.

איטשע
שר האלף
תגובות: 1727
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » מאנטאג נובעמבער 30, 2009 6:52 am

דא האט איר דער תשובה אין שו"ת מהרש"ל סימן יב
....אחים האלופים כאלוף המרומם החסיד ה"ה הר"ר חיים יצ"ו וחד דעמו ארי שבתורה הר"ר ליב יצ"ו ושני מאורו' מפיקי' זיו הח"ר סיני יצ"ו וחד דעמו הר"ר שמשון יצ"ו...
...ואומר אני האמת שלא הגעתי עדיין לכלל זקנה אבל יניק' אני וחכימא אני מקדמין כי כאשר נולדתי בעיר בית אבותי על ברכי זקני והורגלתי על זרועותיו הוא היה הטהור חסיד ועניו ירא אלקים פרקו נאה איש השלום מהר"ר יצחק קלוייבר ז"ל והוא היה זקן מופלג מתושבי עירו ואביהם של הבנים האלופים הנזכרים היה כבוד ר' בצלאל בר חיים ז"ל והיה לו שייכת מחותנית ממשפחתו לאבי אמו הנ"ל מצד זוגתו הרבנית ומאוד היה מקרבם אליו וגם הם היו מקורבים אליו...

פון דעם מהרש"ל זעהט מען אז אחי המהר"ל זענען "נישט" געווען זיינע תלמידים.
אויב אזוי דארף דער שטיקל מג"י א שטיקל צ"ע.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרת אלפים
תגובות: 18675
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » מאנטאג נובעמבער 30, 2009 7:12 am

איטשע האט געשריבן:צו זאגן אז יענע מגלת יוחסין אז "מפוקפק" חס מלהזכיר, עס איז געשריבען געווען דורך הג"ר מאיר פערליס דומ"ץ פראג.
אז די (און אנדערע) האסט א קשיא, מאכט עס נאך נישט קאליע, דעם גאנצ ספר.

יעצט לאמיר זעהן אויב דער חשבון קלאפט:
דער מהרש"ל איז געבוירן לויטן מליצי אש אין שנת רע. ווידער דער מהר"ל איז געווען די יונגסטע פון די קינדער, דער מהר"ל איז געבוירן לויטן אויבנדערמאנטע מגלת יוחסין אין שנת רסו, קומט נישט אז ער איז געווען עלטער, פונעם מהר"ל כל שכן אז זיינע פעטערס זענען געווען נאך אסאך עלטער פונעם מהרש"ל.

ווי עס שיינט איז דא א צומישעניש, דער מהרש"ל ברענגט אין זיינע תשובות עטליכע מאל די ברודער פונעם מהר"ל (כן מבואר במג"י הנ"ל ואעיין במהרש"ל בהקדם האפשרי ואנסה לציין ציונים). למעשה דאס וואס עס שטיי אין יענע מג"י אז דער מהר"ל איז געווען בן צ"ז בהסתלקותו איז איוך נישט אזוי אויסגעהאלט אנדערע מקורות צייכענען צו 10 יאהר שפעטער, לויט דעם קלאפט שוין דער חשבון אביסל בעסער, אין יתכן אז עס האנדלט זיך דא טאקע פון אחי המהר"ל און נישט זיינע פעטערס.

כבוד ר' איטשע, און איר זענט זיכער אז ר' מאיר פערל'ס האט דאס געשריבן?
לייענט מיט געדולד ביז צום סוף, אויב ווילט איר זיך דוקא מתוכח זיין, דאן פארהערט אייך מיט רב וקשטין זז"ג.
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

איטשע
שר האלף
תגובות: 1727
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » מאנטאג נובעמבער 30, 2009 8:48 am

איך ווייס וואס הרב וועקשטיין האט געשריבען, ער טענה'ט נאר אז ר' משה כ"ץ האט צוגעלייגט פון זיין אייגנס, די שאלה איז וועלכע פאראגראף איז זיינס און וועלכע איז ר' מאיר פערלס, ווי לאנג מען ווייזט נישט וועלכע איז וועמנ'ס מוז מען האבן שטארקע הוכחות אפצופרעגן ר' מאיר פערלס'ס ווערטער.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרת אלפים
תגובות: 18675
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » מאנטאג נובעמבער 30, 2009 9:42 am

ר' איטשע, אוף די פאר פרטים האט ער דאך הוכחות?
סימן דלא ידע כלום, שבוחי.

אוועטאר
יוראפ
שר עשרת אלפים
תגובות: 15943
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
לאקאציע: על אדמת נכר

תגובהדורך יוראפ » דאנארשטאג דעצמבער 08, 2011 1:52 pm

מצבת קודש
צוגעלייגטע
Poster2.jpg

אוועטאר
יוראפ
שר עשרת אלפים
תגובות: 15943
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
לאקאציע: על אדמת נכר

תגובהדורך יוראפ » דאנארשטאג דעצמבער 08, 2011 1:56 pm

א נענטערע בליק אויף די נייע מצבה
צוגעלייגטע
Poster2.jpg

אוועטאר
יגעתי ומצאתי
שר האלף
תגובות: 1367
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 31, 2011 5:02 pm

תגובהדורך יגעתי ומצאתי » דינסטאג מאי 22, 2012 4:11 pm

ווער זענען געווען די צאצאי המהרש"ל?

אוועטאר
יוראפ
שר עשרת אלפים
תגובות: 15943
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
לאקאציע: על אדמת נכר

תגובהדורך יוראפ » דינסטאג מאי 22, 2012 4:19 pm

יגעתי ומצאתי האט געשריבן:ווער זענען געווען די צאצאי המהרש"ל?

א. הגאון החסיד מו' יחיאל לוריא ר"מ בק"ק לובלין ומ"מ אביו הגאון זצ"ל (חתום בהקדמת 'חכמת שלמה' ועוד ספרים). נפטר בק"ק לובלין. וזה נוסח מצבתו: פה נטמן צנצנת המן, איש איתיאל, הגאון מו"ה יחיאל בן איש אלוקים מו"ה שלמה לוריא זצלה"ה. נשמתו עלתה לשמי מרומים במזבח העליון לדשן, שנת דש"ן לפ"ק.
ב. בנו השני האלוף מוהר"ר זאב וואלף לוריא ז"ל (חתום בהקדמת הספר 'חכמת שלמה' ועוד ספרים) אשר בידו החזיק בכת"י המהרש"ל שהובאו לדפוס, בסוף ימיו עלה לארה"ק ונפטר שם.
ג. חתנו הגאון המפורסם מוהר"ר אפרים פישל אשכנזי זצ"ל האב"ד דק"ק בריסק, ובסוף ימיו עלה לירושלים.
ד. חתנו המפורסם הגאון האדיר רבי שמעון וואלף אוירבך שהי' אב"ד מפורסם בערים רבות טורבין לובמלה פרעמישלא פוזנא ופראג. נפטר בז' חשון שנת שצ"ב לפ"ק.
ה. הרב הגאון החסיד מו"ה אליעזר ב"ר ישראל איסרליש אחיו של הרמ"א זצ"ל (ובנו הרב משה נכד המהרש"ל הביא לדפוס הספר ים שם שלמה עמ"ס חולין). נפטר בשנת שפ"ז.
ו. מוה"ר המקובל יהודא לייב אב"ד אפלי.
ז. עוד חתן מוזכר כחתן המהרש"ל בזיווג שני הר"ה המפורסם הר' אברהם פאלק זצ"ל. גיסו הר' אליהו (מוזכר בשו"ת הרמ"א).

_____________________
איך געדענק נישט פון וואו דאס קומט

אוועטאר
יוראפ
שר עשרת אלפים
תגובות: 15943
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
לאקאציע: על אדמת נכר

תגובהדורך יוראפ » דינסטאג מאי 22, 2012 4:24 pm

מצאתי במקום אחד שרבי זכרי' מענדל קלויזנער זצ"ל הי' נכד ר' ווישל חתן המהרש"ל
ובמקום אחר מצאתי נכד ר' משה יודא (רבו של מהרי"ט צהלון) חתן המהרש"ל

איז די שאלה (אויב עס איז בכלל קראנט) זענען די צוויי איין מענטש, און אויב יא וואס איז די ריכטיגע נאמען?
און צו ס'איז יא איין מענטש צו צוויי, איז דאס איינער פון די פריערדערמאנטע איידעמער, אדער איז דאס א פרישע איידעם?

אוועטאר
יגעתי ומצאתי
שר האלף
תגובות: 1367
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 31, 2011 5:02 pm

תגובהדורך יגעתי ומצאתי » דינסטאג מאי 22, 2012 5:06 pm

ר' ווישל איז ר' אפרים פישל אשכנזי וואס איר האט פריער אראפגעברענגט (די אשכז'אישע אקצענט איז אזוי געגאנגען, פישל=ווישל, פייבוש=ווייבוש, פראנקפורט=ורנקבורט).

איז נישט געווען א געוויסע ר' יעקב הלוי חתן המהרש"ל?

אוועטאר
יוראפ
שר עשרת אלפים
תגובות: 15943
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
לאקאציע: על אדמת נכר

תגובהדורך יוראפ » דינסטאג מאי 22, 2012 5:09 pm

יגעתי ומצאתי האט געשריבן:ר' ווישל איז ר' אפרים פישל אשכנזי וואס איר האט פריער אראפגעברענגט (די אשכז'אישע אקצענט איז אזוי געגאנגען, פישל=ווישל, פייבוש=ווייבוש, פראנקפורט=ורנקבורט).

איז נישט געווען א געוויסע ר' יעקב הלוי חתן המהרש"ל?

אדאנק

וועגן די צווייטע שאלה האב איך נישט קיין אנונג

אוועטאר
שנאפס
שר עשרת אלפים
תגובות: 15163
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 12, 2011 9:59 pm
לאקאציע: אויף די קרעטשמע פאליצעס
פארבינד זיך:

תגובהדורך שנאפס » מיטוואך יוני 27, 2012 3:45 pm

ביידע מצבות, די אלטע און די נייע

IMG_3078.jpg
kraitchmah עט גימעיל

אוועטאר
שנאפס
שר עשרת אלפים
תגובות: 15163
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 12, 2011 9:59 pm
לאקאציע: אויף די קרעטשמע פאליצעס
פארבינד זיך:

תגובהדורך שנאפס » מיטוואך יוני 27, 2012 3:47 pm

IMG_3079.jpg
kraitchmah עט גימעיל

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 24736
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יוני 10, 2014 11:17 am

ספר "כרם שלמה" תולדות המהרש"ל רבינו שלמה ב"ר יחיאל לוריא - ע"י שמואל אבא האראדעצקי - דראהביטש תרנ"ו:
https://archive.org/stream/keremshelomo ... 0/mode/2up

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 24736
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג יוני 10, 2014 11:24 am

יוראפ האט געשריבן:
יגעתי ומצאתי האט געשריבן:ווער זענען געווען די צאצאי המהרש"ל?

א. הגאון החסיד מו' יחיאל לוריא ר"מ בק"ק לובלין ומ"מ אביו הגאון זצ"ל (חתום בהקדמת 'חכמת שלמה' ועוד ספרים). נפטר בק"ק לובלין. וזה נוסח מצבתו: פה נטמן צנצנת המן, איש איתיאל, הגאון מו"ה יחיאל בן איש אלוקים מו"ה שלמה לוריא זצלה"ה. נשמתו עלתה לשמי מרומים במזבח העליון לדשן, שנת דש"ן לפ"ק.
ב. בנו השני האלוף מוהר"ר זאב וואלף לוריא ז"ל (חתום בהקדמת הספר 'חכמת שלמה' ועוד ספרים) אשר בידו החזיק בכת"י המהרש"ל שהובאו לדפוס, בסוף ימיו עלה לארה"ק ונפטר שם.
ג. חתנו הגאון המפורסם מוהר"ר אפרים פישל אשכנזי זצ"ל האב"ד דק"ק בריסק, ובסוף ימיו עלה לירושלים.
ד. חתנו המפורסם הגאון האדיר רבי שמעון וואלף אוירבך שהי' אב"ד מפורסם בערים רבות טורבין לובמלה פרעמישלא פוזנא ופראג. נפטר בז' חשון שנת שצ"ב לפ"ק.
ה. הרב הגאון החסיד מו"ה אליעזר ב"ר ישראל איסרליש אחיו של הרמ"א זצ"ל (ובנו הרב משה נכד המהרש"ל הביא לדפוס הספר ים שם שלמה עמ"ס חולין). נפטר בשנת שפ"ז.
ו. מוה"ר המקובל יהודא לייב אב"ד אפלי.
ז. עוד חתן מוזכר כחתן המהרש"ל בזיווג שני הר"ה המפורסם הר' אברהם פאלק זצ"ל. גיסו הר' אליהו (מוזכר בשו"ת הרמ"א).

_____________________
איך געדענק נישט פון וואו דאס קומט


פאלגענד איז פונעם דערמאנטן כרם שלמה איבער די קינדער פונעם מהרש"ל
צוגעלייגטע
keremshelomohto00horogoog_0011.jpg

איטשע
שר האלף
תגובות: 1727
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » מיטוואך יוני 11, 2014 5:45 am


אוועטאר
שוועמל
שר עשרת אלפים
תגובות: 14174
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 19, 2006 8:40 pm
לאקאציע: גידולו בכל מקום

תגובהדורך שוועמל » מיטוואך יוני 11, 2014 9:14 am

יוראפ האט געשריבן:מצבת קודש

ליגט דער מהרש"ל אין קראקא בביה"ח הרמ"א?

דארט דארף יא צו זיין פול מיט מציבות, פארוואס זעהט עס אויס ליידיג ארום און ארום?
שוש אשיש בה', תגל נפשי באלקי! (ישעיה סא)

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 24736
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מיטוואך יוני 11, 2014 9:39 am

שוועמל האט געשריבן:
יוראפ האט געשריבן:מצבת קודש

ליגט דער מהרש"ל אין קראקא בביה"ח הרמ"א?

דארט דארף יא צו זיין פול מיט מציבות, פארוואס זעהט עס אויס ליידיג ארום און ארום?

פארוואס עפעס קראקא? ער איז געווען רב אין לובלין


צוריק צו “על הצדיקים ועל החסידים”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: ביסט גערעכט און 17 געסט