אידישע ווערטער און זייער ריכטיגער אויסלייג (ספעלינג)

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
משה כהן
שר חמש מאות
תגובות: 762
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 04, 2016 10:02 am
לאקאציע: געפינט זיך ב"ה אין א גוטן מצב... דערוילעם ווערט געבעטן ווייטער מתפלל צו זיין

תגובהדורך משה כהן » דאנארשטאג אוגוסט 16, 2018 2:03 pm

בריוועלע האט געשריבן:לכבוד מיין הונדרעטסטע תגובה האב איך געוואלט פרעגן:
וואס איז די כלל ביי אידישע ווערטער וואס ענדיגן זיך מיט א ענדע נון, ווען לייגט מען יא א עי''ן פאר די ענדע נון און ווען נישט?
און וואס איז פשט אין די כלל?


אויב דער אות פאר דעם "ן" איז איינס פון די פאלגענדע אותיות, לייכט מען צו די נאכזילבע -ען
מ (צב"ש: צוזאמען, קומען, נעמען)

נ (צב"ש: וואוינען, שפאנען, רינען)

נג (צב"ש: אנפאנגען, ברענגען, זינגען)

נק (צב"ש: שענקען, דענקען, בענקען)
---
ווען דער אות פאר דעם ן איז א ל, איז דער כלל געוואנדן לויט דעם אות וואס קומט פאר דעם ל.
אויב איז דער אות ל א וואקאל, לייגט מען נישט צו קיין ע (צב"ש: מאלן, שפילן, קוועלן, קוילן)
אויב אבער דער אות פאר'ן ל איז א קאנסטאנאנט, לייגט מען צו אן ע (צב"ש: מאנדלען, ביגלען, ווערטלען)
איך קוק אויס פארצייטיש?!... געב עס א שטיק צייט און דיינע קינדער זענען אויך "פארצייטיש"!...

אוועטאר
וועלטניק
שר האלף
תגובות: 1329
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 02, 2015 5:27 pm

תגובהדורך וועלטניק » דאנארשטאג אוגוסט 16, 2018 2:30 pm

קלאָצקאָפּ האט געשריבן:
וועלטניק האט געשריבן:
איינס האט געשריבן:אבער ס׳איז דא ווערטער וואס ווערן געטוישט מיט די צייט
ס׳איז דא מענטשן וואס וועלן זאגן מענטשען
ב. זאכן מיט כללים ווערן נישט אזוי שנעל געטוישט, ווייסט פון עפעס וואס טוישט זיך? איך רעד פונעם היינטיגן אידיש

ווי געשריבן, זענען אין דעם פאל די כללים געוואנדן אין וויאזוי עס ווערט ארויסגעזאגט, דעריבער קען זיך עס טאקע נישט טוישן, אבער צו כללים ווערן פארנאכלעסיגט? אודאי! וויפיל מענטשן קענסטו וואס זענען "ביים רעדן" מחלק צווישן "די", "דאס", און "דער"? און צו קענסטו איינעם וואס ניצט "האנט" בל' יחיד?

וואספארא חלק פון מיין תגובה פארשטייסטו נישט?

אוועטאר
קלאָצקאָפּ
שר האלף
תגובות: 1098
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:24 pm

תגובהדורך קלאָצקאָפּ » דאנארשטאג אוגוסט 16, 2018 3:40 pm

וועלטניק האט געשריבן:
קלאָצקאָפּ האט געשריבן:
וועלטניק האט געשריבן:
איינס האט געשריבן:אבער ס׳איז דא ווערטער וואס ווערן געטוישט מיט די צייט
ס׳איז דא מענטשן וואס וועלן זאגן מענטשען
ב. זאכן מיט כללים ווערן נישט אזוי שנעל געטוישט, ווייסט פון עפעס וואס טוישט זיך? איך רעד פונעם היינטיגן אידיש

ווי געשריבן, זענען אין דעם פאל די כללים געוואנדן אין וויאזוי עס ווערט ארויסגעזאגט, דעריבער קען זיך עס טאקע נישט טוישן, אבער צו כללים ווערן פארנאכלעסיגט? אודאי! וויפיל מענטשן קענסטו וואס זענען "ביים רעדן" מחלק צווישן "די", "דאס", און "דער"? און צו קענסטו איינעם וואס ניצט "האנט" בל' יחיד?

וואספארא חלק פון מיין תגובה פארשטייסטו נישט?

איך האב גראדע יא פארשטאנען, נאר אפשר אומריכטיג... אז ביי א זאך וואס האט אוועקגעשטעלטע כללים, וועט דער עולם זיך האלטן דערצו, און עס וועט נישט אזוי גרינג פארגרייזט ווערן.

אוועטאר
בריוועלע
שר מאה
תגובות: 156
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 28, 2018 11:34 am

תגובהדורך בריוועלע » דאנארשטאג אוגוסט 16, 2018 3:48 pm

איינס האט געשריבן:אה, פארגעסן.
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!
מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב! מזל טוב!

דארפסט נישט ציילן (ציילען) ס׳איז 100

ברוכים תהיו "איינס"!
א שיינעם דאנק פאר אייערע פילע וואונטשען פאר בריוועלע
אוי בריוועלע, אוי בריוועלע,
כאילו אמרם הוא בעצמו,
(קרעדיט: מוטי שטיינמעץ)

אוועטאר
בריוועלע
שר מאה
תגובות: 156
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 28, 2018 11:34 am

תגובהדורך בריוועלע » דאנארשטאג אוגוסט 16, 2018 3:49 pm

א גרויסן יישר כח פאר אלע חברים וואס האבן זיך אנגערופן און פארענטפערט מיין פראגע.
אוי בריוועלע, אוי בריוועלע,
כאילו אמרם הוא בעצמו,
(קרעדיט: מוטי שטיינמעץ)

אוועטאר
איינס
שר חמש מאות
תגובות: 968
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 26, 2017 9:16 am

תגובהדורך איינס » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 8:13 am

צו ער ציהט עס צו זיך צושטארק, צו ער ציהט עס נישט אזוי שטארק.
איך בין שוין אינגאצן צימישט!

קען איינער מאכן סדר ווען זאגט מען צו און ווען צי

ציה [צי] = שלעפן, משיכה
צו = ל (to)
צי = סיי, בין
צו = זייער, מאוד (too)

איך זעה אז נאר משיכה און ל.. האבן נישט נאך א טייטש אין אידיש
לעצט פאראכטן דורך איינס אום פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:30 am, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.
אחד היה אברהם - שעבד את ה' רק על ידי שהיה אחד, שחשב בדעתו שהוא רק יחידי בעולם ולא הסתכל כלל על בני העולם.

אסדר לסעודתא
שר חמש מאות
תגובות: 962
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm

תגובהדורך אסדר לסעודתא » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:19 am

'למשה' קען מען אויך זאגן 'פאר משה', אזוי ווי אל משה.

'משיכה' קען מען אויך זאגן שלעפן.

אסדר לסעודתא
שר חמש מאות
תגובות: 962
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm

תגובהדורך אסדר לסעודתא » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:27 am

איינס האט געשריבן:צו ער ציהט עס צו זיך צושטארק, צו ער ציהט עס נישט אזוי שטארק.
איך בין שוין אינגאצן צימישט!

קען איינער מאכן סדר ווען זאגט מען צו און ווען צי

ציה [צי] = משיכה
צו = ל (to)
צו = סיי, בין
צו = זייער, מאוד (too)

איך זעה אז נאר משיכה און ל.. האבן נישט נאך א טייטש אין אידיש

די דירטע איז 'צי'. אזוי צי אזוי

אסדר לסעודתא
שר חמש מאות
תגובות: 962
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm

תגובהדורך אסדר לסעודתא » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:33 am


אוועטאר
איינס
שר חמש מאות
תגובות: 968
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 26, 2017 9:16 am

תגובהדורך איינס » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:34 am

אסדר לסעודתא האט געשריבן:'למשה' קען מען אויך זאגן 'פאר משה', אזוי ווי אל משה.
'משיכה' קען מען אויך זאגן שלעפן.

דו אפטייטש פון משיכה איז שלעפן,
אבער קיינער זגאט נישט:
ער ציהט עס שלעפן זיך,
אנשטאט: ער ציהט עס צו זיך

ציהט און שלעפן האבן [כמעט] די זעלבע משמעות אבער ס'ריפלעיסט נישט דעם פועל עזר :"צו"

די חילוק צווישן שלעפן און ציהען איז לכאורה, אז שלעפן איז מדורך א חפץ, מיט א שטריק אדער אז איך שלעפ איהם פיזיש
און ציען איז מיט א כח.
א מענטש שלעפט א טיש, און וועקיום קלינער ציהט שמוץ
אויך וועט מען זאגן אז דער מענטש ציהט א טיש מיט אשטריק, וואס דער שטריק שלעפט די טיש.
[דעתי העניה]
אחד היה אברהם - שעבד את ה' רק על ידי שהיה אחד, שחשב בדעתו שהוא רק יחידי בעולם ולא הסתכל כלל על בני העולם.

אוועטאר
איינס
שר חמש מאות
תגובות: 968
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 26, 2017 9:16 am

תגובהדורך איינס » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:36 am

אסדר לסעודתא האט געשריבן:כבר דשו בה רבים...
צי/צו

איך וויל מיך לערנען אידיש שרייבן

ישר כח
אחד היה אברהם - שעבד את ה' רק על ידי שהיה אחד, שחשב בדעתו שהוא רק יחידי בעולם ולא הסתכל כלל על בני העולם.

אסדר לסעודתא
שר חמש מאות
תגובות: 962
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm

תגובהדורך אסדר לסעודתא » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:36 am

איך פארשטייי נישט פונקטליך וואס דו ווילסט ארויסברענגען, אבער פארוואס נישט `ער שלעפט דעם שטריק צו זיך`?

אסדר לסעודתא
שר חמש מאות
תגובות: 962
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm

תגובהדורך אסדר לסעודתא » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:38 am

ציען מיין איך, נוצט מען אויף א זאך וואס ציט זיך אויטאמאטיש, ער ציט צו זיך. שלעפן איז ווען מען דארף עס טון.

אוועטאר
איינס
שר חמש מאות
תגובות: 968
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 26, 2017 9:16 am

תגובהדורך איינס » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:47 am

אסדר לסעודתא האט געשריבן:איך פארשטייי נישט פונקטליך וואס דו ווילסט ארויסברענגען, אבער פארוואס נישט `ער שלעפט דעם שטריק צו זיך`?

האסט דאך געשריבן אויך צו
אחד היה אברהם - שעבד את ה' רק על ידי שהיה אחד, שחשב בדעתו שהוא רק יחידי בעולם ולא הסתכל כלל על בני העולם.

אסדר לסעודתא
שר חמש מאות
תגובות: 962
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm

תגובהדורך אסדר לסעודתא » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:50 am

איינס האט געשריבן:
אסדר לסעודתא האט געשריבן:איך פארשטייי נישט פונקטליך וואס דו ווילסט ארויסברענגען, אבער פארוואס נישט `ער שלעפט דעם שטריק צו זיך`?

האסט דאך געשריבן אויך צו

איך האב אויך געשריבן אז לא זכיתי להבין וואס דיין כונה מיט דעם איז. דו זוכסט דאס צו שרייבן אן דאס וווארט צו?

ער שלעפט דעם שטריק אויף זיין ריכטונג

אוועטאר
איינס
שר חמש מאות
תגובות: 968
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג סעפטעמבער 26, 2017 9:16 am

תגובהדורך איינס » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 9:52 am

אסדר לסעודתא האט געשריבן:ציען מיין איך, נוצט מען אויף א זאך וואס ציט זיך אויטאמאטיש, ער ציט צו זיך. שלעפן איז ווען מען דארף עס טון.

דו ביסט מסביר די זעלבע ווי איך האב מסיר געווען נאר מיט א נדערע ווערטער.

אטאמאטיש רופט מען א זאך וואס שאפט זיך מיט א כח, נישט מיט א חומר. כאטש וואס ביים סוף זענען זיי די זעלבע און מ'וואלט טאקע געקענט נוצן ביי ביידע סיי ציהען און סיי שלעפן.
אחד היה אברהם - שעבד את ה' רק על ידי שהיה אחד, שחשב בדעתו שהוא רק יחידי בעולם ולא הסתכל כלל על בני העולם.

אוועטאר
וועלטניק
שר האלף
תגובות: 1329
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 02, 2015 5:27 pm

תגובהדורך וועלטניק » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 11:05 am

ווי איז די מקור פון ״דאס צי (אדער) דאס״? ווער זאגט בכלל עס קומט מיט א יוד? כ׳האב אן ערנסטן חשד אז ס׳קומט יא מיט א ואו, אדרבא אויב קען עס איינער קלאר מאכן ווי וויל אפרישיעיט
אגב איינס א דאנק פארן ארויסברענגען די חילוק פון שלעפן און ציען, קיינמאל אריינגעטראכט דערין, זייער קלאר

אוועטאר
משה כהן
שר חמש מאות
תגובות: 762
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 04, 2016 10:02 am
לאקאציע: געפינט זיך ב"ה אין א גוטן מצב... דערוילעם ווערט געבעטן ווייטער מתפלל צו זיין

תגובהדורך משה כהן » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 12:17 pm

איינס האט געשריבן:צו ער ציהט עס צו זיך צושטארק, צו ער ציהט עס נישט אזוי שטארק.
איך בין שוין אינגאצן צימישט!

קען איינער מאכן סדר ווען זאגט מען צו און ווען צי

ציה [צי] = שלעפן, משיכה
צו = ל (to)
צי = סיי, בין
צו = זייער, מאוד (too)

איך זעה אז נאר משיכה און ל.. האבן נישט נאך א טייטש אין אידיש

צו איז ווען מען רעדט צו איינעם.
צי איז ווען מען פרעגט א פראגע; מ'איז מסופק צי יענקל איז למעשה יא געשלאפן אדער צי ער גייט גיין שלאגן כפרות.

בנוגע צומישט און צעמישט איז פארהאן א שטיקל מחלוקת הפוסקים, צצושין א. ראטה און אנדערע בארימטע רעדאגירער.
געווענליך שרייבט מען צומישט; צובראכן; צוזייעט אא"וו.
אבער מרת א. ראטה טענה'ט, אז ווען די רעדע איז ווען מען וויל שילדערן איבער א חורבן וכודמה, לייגט מען אריין אן ע' נאך די ערשטע אות. א שטייגער ווי צעבראכן, צעמישט אא"וו
איך קוק אויס פארצייטיש?!... געב עס א שטיק צייט און דיינע קינדער זענען אויך "פארצייטיש"!...

אסדר לסעודתא
שר חמש מאות
תגובות: 962
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אפריל 25, 2018 11:08 pm

תגובהדורך אסדר לסעודתא » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 2:36 pm

א. ראטה זאגט אז געוויסע מאכן אזא חילוק, ס'נישט קלאר און יעדער קען שרייבן וויאזוי מען וויל.

אוועטאר
משה כהן
שר חמש מאות
תגובות: 762
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 04, 2016 10:02 am
לאקאציע: געפינט זיך ב"ה אין א גוטן מצב... דערוילעם ווערט געבעטן ווייטער מתפלל צו זיין

תגובהדורך משה כהן » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 2:52 pm

אסדר לסעודתא האט געשריבן:א. ראטה זאגט אז געוויסע מאכן אזא חילוק, ס'נישט קלאר און יעדער קען שרייבן וויאזוי מען וויל.

דעריבער האב איך געשריבן אז עס איז א מחלוקת הפוסקים, און יעדער קען טוהן ווי זיין הארץ באגערט
איך קוק אויס פארצייטיש?!... געב עס א שטיק צייט און דיינע קינדער זענען אויך "פארצייטיש"!...

אוועטאר
וועלטניק
שר האלף
תגובות: 1329
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 02, 2015 5:27 pm

תגובהדורך וועלטניק » פרייטאג אוגוסט 17, 2018 4:39 pm

נישט ממש, למעשה רוב וועלט שרייבט יא "צו-"

אוועטאר
קלאָצקאָפּ
שר האלף
תגובות: 1098
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:24 pm

תגובהדורך קלאָצקאָפּ » זונטאג אוגוסט 19, 2018 1:52 pm

משה כהן האט געשריבן:
אסדר לסעודתא האט געשריבן:א. ראטה זאגט אז געוויסע מאכן אזא חילוק, ס'נישט קלאר און יעדער קען שרייבן וויאזוי מען וויל.

דעריבער האב איך געשריבן אז עס איז א מחלוקת הפוסקים, און יעדער קען טוהן ווי זיין הארץ באגערט

א. ראטה אליין איז אויך מודה אז ס'איז מחלוקת הפוסקים, און איך מיין אז געווענליך שרייבט זי יא מיט א ו', נאר אינעם ווערטערבוך האט זי ליבערשט אנגענומען "צע-" כדי מען זאל גרינג דערקענען א חילוק צווישן "צואווארפן א ביינדל" און "צעווארפן א בנין" וכדומה.

אוועטאר
משה כהן
שר חמש מאות
תגובות: 762
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 04, 2016 10:02 am
לאקאציע: געפינט זיך ב"ה אין א גוטן מצב... דערוילעם ווערט געבעטן ווייטער מתפלל צו זיין

תגובהדורך משה כהן » זונטאג אוגוסט 19, 2018 2:04 pm

קלאָצקאָפּ האט געשריבן:
משה כהן האט געשריבן:
אסדר לסעודתא האט געשריבן:א. ראטה זאגט אז געוויסע מאכן אזא חילוק, ס'נישט קלאר און יעדער קען שרייבן וויאזוי מען וויל.

דעריבער האב איך געשריבן אז עס איז א מחלוקת הפוסקים, און יעדער קען טוהן ווי זיין הארץ באגערט

א. ראטה אליין איז אויך מודה אז ס'איז מחלוקת הפוסקים, און איך מיין אז געווענליך שרייבט זי יא מיט א ו', נאר אינעם ווערטערבוך האט זי ליבערשט אנגענומען "צע-" כדי מען זאל גרינג דערקענען א חילוק צווישן "צואווארפן א ביינדל" און "צעווארפן א בנין" וכדומה.

זי שרייבט אבער ווי אויבנדערמאנט, אז ווען מען וויל שרייבן אדער שילדערן איבער א זאך וואס האט געבערנגט א חורבן וכדומה לייגט מען צו אן ע'
איך קוק אויס פארצייטיש?!... געב עס א שטיק צייט און דיינע קינדער זענען אויך "פארצייטיש"!...


צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט